Er is een fout opgetreden, probeer het later nog eens.

De NPO app

Download

Schilderijen in het Rijksmuseum

7 jul 2016 17:29

NTR • 4 min

Ruim drie en een halve eeuw waren ze verborgen: de schilderijen van het echtpaar Marten Soolmans en Oopjen Coppit. Deze schilderijen werden gemaakt door de beroemdste Nederlandse schilder uit de Gouden Eeuw: Rembrandt van Rijn. Rembrandt schilderde hen in 1634. Bijna 400 jaar waren de portretten in privébezit, maar begin dit jaar kocht Nederland en Frankrijk de twee schilderijen op voor 160 miljoen euro. Ze zijn nu te bewonderen in het Rijksmuseum in Amsterdam. Wat maakt deze schilderijen zo bijzonder?

Dit is de eregalerij van het Rijksmuseum in Amsterdam. Hier hangen de beroemdste schilderijen van Nederlandse schilders. Met als absolute nummer 1: De Nachtwacht van Rembrandt van Rijn. "En vlak daarnaast, waar nu dit schilderij hangt komen nog 2 meesterwerken van hem te hangen: Marten en Oopjen." Even voorstellen: Links Marten, rechts zijn echtgenote Oopjen. Geschilderd in het jaar 1634, een tijd van grote rijkdom in Amsterdam. Marten en Oopjen behoorden tot de superrijken. En lieten zich schilderen door de grootste schilder van die tijd: Rembrandt. Levensgroot en van top tot teen. Iets dat destijds alleen bij koningen en keizers gebeurde. Maar Marten en Oopjen waren de Kanye West en Kim Kardashian van hun tijd, heel beroemd en heel rijk. Dus ook zij wilden zo afgebeeld worden. Maar voordat het echtpaar uiteindelijk in 't Rijks terecht zou komen moest er heel wat gebeuren. Taco Dibbits is de directeur van het Rijksmuseum. Hij kwam de Rembrandt-schilderijen op het spoor, ergens in Frankrijk. "Maar ik wist niet waar. Dus toen ben ik gaan onderzoeken, gaan vragen en toen kwam ik in contact met de meneer die ze had. Rothschild, dat was de rijkste familie in de wereld. En die had ze in zijn slaapkamer hangen. Hier sta ik op 'n ladder te kijken naar Oopjen met een zaklantaarn. Ik was natuurlijk als de dood dat ik tegen het schilderij zou vallen." "Snap ik, ja." "Dus twee mannen hielden het vast. Ik zag meteen: Dit zijn fantastische schilderijen. Ze lijken net echt. Die moeten we hebben. Hier moeten zoveel mogelijk mensen van genieten." "Sta je dan te juichen?" "Het was een hele nette meneer. We konden niet staan juichen. Maar van binnen was ik wel aan het juichen." Na veel gedoe besluiten Frankrijk en Nederland de schilderijen samen te kopen. Voor 160 miljoen euro. Marten en Oopjen zullen om de paar jaar verhuizen van het Rijksmuseum in Amsterdam naar het museum Louvre in Parijs. Volgens kunstkenners zijn de schilderijen de 160 miljoen euro helemaal waard. Dat komt natuurlijk door Rembrandt. Hij was echt de beste van de wereld. "Die krullen zet hij aan doordat hij altijd al zo geschilderd heeft, maar opeens draait hij zijn penseel om en gaat hij met de achterkant ervan krassen. En dan krijg je deze lijntjes erin." "Deed iemand anders dat al?" "Had nog nooit iemand gedaan. Moet je voorstellen: Duizenden jaren zit iedereen zo te schilderen. En dan draai je hem opeens om en ga je erin krassen." "Ja!" "Dat was iets wat totaal nieuw was. En Rembrandt deed elke keer iets wat nog nooit iemand had gedaan." Licht en schaduw, mensen die levensecht lijken: Rembrandt kon het schilderen zoals niemand het kon. De mensen die hij op het doek zette, lijken soms zo uit het schilderij te kunnen stappen. "Natuurlijk, het is geen film, het is een schilderij. Maar Rembrandt doet alsof ze naar hem toe loopt en dat doet hij doordat zij zo haar rok een beetje optilt en je ziet net haar voet onder haar jurk vandaan schuiven. Dus dan denk je in je hoofd: oja, ze gaat bewegen. En daardoor beweegt ze ook bijna echt. En dat was helemaal nieuw. Mensen voor Rembrandt schilderden een portret en dan stonden ze zo. Stijf. Heel stijf ja. En Rembrandt laat het eigenlijk bewegen, dus dan lijkt het nog echter." En daarom komen Marten en Oopjen dus naar het Rijksmuseum. En zulke peperdure schilderijen hang je natuurlijk niet op met een simpel spijkertje. "Ik krijg er helemaal kippenvel van." "Daar hangen ze." "Ja, ongelooflijk is het! Dit is echt... dit is een historisch moment." "Misschien gek, maar ik heb het idee om een soort buiging bijna te maken." "Ja, dat vind ik niet zo gek." "Nee?" "Nee, dit zijn de mooiste huwelijksportretten ooit. Daar wil je toch een buiging voor maken? Je krijgt kippenvel. Welkom. En jullie zijn thuis." "Geniet ervan." "Dank je wel."