Er is een fout opgetreden, probeer het later nog eens.

De NPO app

Download

Een plant met kleine injectienaaldjes

14 apr 2014 22:00

NTR • 3 min

Als je een brandnetel aanraakt, krijg je een jeukend of prikkend bultje: een brandnetelblaar. Maar waarom prikt een brandnetel?

Hallo Timo hier van het Klokhuis kantoor. En wat is jouw vraag? Waarom prikt een brandnetel? Waarom wil je dat weten? Ik loop meestal door het bos met de honden van de buren. Waarom blijf je niet gewoon op de paden lopen Roy? Ik moet achter de hond aan en dan loop ik dwars door de brandnetels. Klas is dit een goede vraag? Dan stuur ik Mustafa op pad met deze netelige kwestie. Doei! Waarom prikt een brandnetel? Dat is een hele goede vraag want iedereen prikt zich wel eens aan een brandnetel. Als er iemand is die antwoord weet op die prikkelende vraag dan is het Pieter Baas, hij is professor in de plantkunde hier in het Herbarium van Naturalis. Pieter, ik heb wat voor je meegenomen. Voila. Maar je krijgt het pas als je vertelt waarom die krengen nou zo prikken. Ik zit er net naar te kijken onder de microscoop en dat ziet er zo uit. Aan de bladeren en stengeltjes zitten haren. Dat zijn een soort injectienaalden en in die injectienaald zit een stofje. Kijk, dit is een uitvergroting. Dit is hetzelfde wat je hier uitvergroot ziet. Dan zie je hier de punt van de injectienaald. Daar zit een zwak topje op. Als dat in aanraking komt met je huid dan breekt het af en houd je een vlijmscherp puntje over en daaruit spuit het stofje je huid in. Dan gaat het jeuken en krijg je een bultje, een blaar, en dat heet ook wel een netelblaar. Netelblaar? Gemeen spul zeg. Hier in het Herbarium is een plantenarchief met wel 5 miljoen gedroogde planten. Allemaal voor onderzoek: 5 miljoen! Het is ongelooflijk hé? Ze hebben hier ook een heleboel brandnetelachtigen. Het is eigenlijk wel logisch dat er zoveel brandnetels hier in het Herbarium liggen, want wereldwijd komen er brandnetelachtige planten voor. Over de hele wereld zijn er 650 soorten en in Noord-Europa zijn dat er 80. In Nederland zijn er maar 4 soorten. Dat zijn simpelweg grote en kleine brandnetels en dan heb je ook nog groot en klein glaskruid. Glaskruid heeft niet van die brandharen dus jeukt niet maar hoort wel bij de brandnetelfamilie. Even een testje. Au! Dit is helemaal niet leuk! Wat helpt hier tegen? Als dat je overkomt en je bent in het veld dan moet je kijken of er toevallig een weegbree in de beurt staat. Dan hebben we hier ook nog ui. Dat wil ook nog wel eens helpen. Het schijnt ook zo te zijn dat als je erop spuugt dat het ook de jeuk tegenhoudt. Spugen? Gewoon spugen. De brandnetel is dus een hele vervelende prikplant maar je kunt ook hele leuke dingen mee doen. Brandnetelsoep maken of wat dacht je van brandnetel thee? En brandnetel kaas? Lekker! Heerlijk!