Er is een fout opgetreden, probeer het later nog eens.

De NPO app

Download

Orion-film, 09-06-1927 (7 min. 45 sec.)

18 jun 2015 14:29

NTRVPRO • 7 min

Reportage van een van de grootste militaire begrafenissen in Nederland, nl. die van de oud-Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indie, J.B. van Heutsz. Delegaties van Indische militairen komen aan met het lichaam in Amsterdam. De kist wordt eerst opgebaard in het Paleis op de Dam. Vandaar wordt het in een lange colonne, begeleid door Prins Hendrik en hoge militaire autroiteiten, overgebracht naar de Nieuwe Oosterbegraafplaats. Erewachten staan opgesteld en saluutschoten worden gelost, terwijl zeer veel publiek langs de route staat. Bijzetting van de kist in de tombe. 00.10 Tekst : Beeltenis van Generaal Joannes Benedictus van Heutsz. Geboren te Coevorden 3 Februari 1851. Overleden te Montreux 11 Juli 1924 (noot 1). Civiel- en Militair Gouverneur van Atjeh. Pacificator en bevestiger van het Nederlandsch gezag in dat gebied. Gouverneur-Generaal van Nederlandsch-Indie, bijgenaamd Smeder van de Nationale Eenheid onzer Kolonien in Azie (noot 2) 00.33 Beeld : Beeltenis van Generaal van Heutsz in ambtsuniform van Gouverneur-Generaal 00.44 Voorafgegaan door commanderende Europese officier verlaten onderofficieren en manschappen van KNIL-detachement, allen van indonesische landsaard, het s.s. P.C. Hooft van de Stoomvaart Maatschappij Nederland. Allen zijn gekleed in ceremonieel Europees tenue met eretekens (noot 3) 00.54 Inheemse scheepsbediende in baadje met Javaanse hoofdtooi en hollandse werkman dragen een kist van boord 01.05 Bereden afdeling van het Korps Politietroepen gekleed in veldgrijs, kepi, lange jas met witte nestels en karabijn op de rug (noot 4) 01.10 Lijkwagen getrokken door twee zwarte paarden en geflankeerd door bereden officieren van het Korps Politietroepen 01.14 Delegatie van Ridders Militaire Willems-Orde volgt de lijkwagen 01.16 Zij dragen de kist uit de lijkwagen terwijl het eskadron Politietroepen met de sabel groet 01.22 Voorafgegaan door twee kransdragers, dragen 8 Ridders MWO de kist de trappen van het paleis op. Boven de ingang van het paleis zijn zwarte rouwkleden afgezet witte randen, aangebracht 01.28 Derde kransdrager volgt de baar 01.40 Kist gedekt met de Nederlandse vlag opgebaard in de beroemde Vierschaar-zaal. Op de kist kepi, sabel en onderscheidingen van de generaal. Officieren in ceremonieel tenue van het KNIL houden de dodenwacht (noot 5) 02.02 Koninklijke Militaire Kapel, tamboers met zwart omfloerste trommels. Koperblazers als trombonisten en trompettisten 02.08 Dirigent luitenant De Boer kijkt op een papier dat hij in zijn linkerhand houdt (noot 6) 02.12 Kist wordt door Ridders MWO het paleis uitgedragen langs erewacht van KNIL-officieren in ceremonieel tenue die het voorgeschreven eerbewijs brengen 02.15 Kist, voorafgegaan door de oudste Ridder MWO, wordt naar gereedstaande affuit gedragen 02.23 Officieren van de huzaren in veldgrijs met kolbak en sabel in afwachting van het vertrek der stoet. Vaandels zijn zwart omfloerst 02.28 Ridders MWO dragen de op een baar geplaatste kist. Op de voorgrond een onderofficier van de Koninklijke Landmacht in veldgrijs uniform met stalen helm oud model die met zijn sabel voor het gelaat de militaire groet brengt en terzijde een officier van de KL met stalen helm nieuw model, die met zijn sabel op de wijze als voor officieren voorgeschreven, groet (noot 7) 02.38 Ridders MWO zijn met de baar bij de affuit aangekomen 02.40 De 16 Ridders MWO laten de baar op een teken van de commanderende officier staan en stellen zich ter weerszijden van de affuit op 02.45 Beroepsdragers begeven zich naar de baar en tillen de kist van de baar op de affuit 02.52 Ere-detachement KNIL in veldtenue met bamboehoed met opgeslagen rechterzijkant en klewang (noot 8) langs de linkerheup, presenteert het geweer. Achter het detachement een afdeling van de Koloniale Reserve in hetzelfde tenue maar met platte pet en zonder klewang 03.01 Door 6 zwarte paarden getrokken affuit, aan het hoofdstel vastgehouden door manschappen van het Korps Rijdende Artillerie in veldgrijs met kolbak 03.08 Viertal slippendragers, generaals van het KNIL. Achter de affuit de delegatie van de Ridders MWO 03.11 Terwijl de stoet even stilhoudt loopt door het beeld een (op de rug gezien) officier van de Koninklijke Marechaussee in ceremonieel tenue met kolbak, sabel, sabeltas en sporen 03.18 De stoet zet zich weer in beweging 03.23 Volgkoets met Prins Hendrik. Koets wordt getrokken door twee zwarte paarden, koetsier op de bok in vol tenue met pruik, driekante steek, kuitbroek en witte kousen. Naast het portier loopt een adjudant van de prins, een Hofjager 03.27 Volgkoets als voorgaand met lakei naast het portier 03.31 Ere-detachement KNIL in de stoet. De commanderend officier, de luitenant Jordans, in proef-uniform (noot 9) met getrokken sabel er naast 03.39 Direct daarop gevolgd door een afdeling van de Koloniale Reserve 03.44 Overzicht van de lijkstoet gezien van het toenmalige Koloniaal Museum aan de Mauritskade. Publiek staat rijen dik langs de rijweg 04.07 Voorafgegaan door detachement van de KL met stalen helm oud model betreedt de Koninklijke Militaire Kapel de Nieuwe Oosterbegraafplaats gedirigeerd door de achteruit lopende luitenant Boer die zich omdraait en aan het hoofd van de kapel de begraafplaats betreedt 04.25 Afdeling Grenadiers met omfloerste vaandels betreedt langs het smeedijzeren hek de begraafplaats 04.30 Ere-detachement KNIL betreedt de begraafplaats 04.36 Peloton van het Korps Mariniers in donkerblauw uniform met platte pet betreedt de begraafplaats. De commanderend officier met getrokken sabel draagt helm met piek en grote ster 04.40 Delegatie hoofd- en opperofficieren brengt het eerbewijs, de generaal op de voorgrond met zijn sabel de anderen met de hand aan het hoofddeksel 04.45 Ridders MWO zetten de baar neer en ontbloten het hoofd als eerbetoon 04.50 Terwijl de Ridders MWO de baar verder dragen geeft de commandant van het ere-peloton, de Kapitein der Infanterie KNIL N.F.L.A. Merkelbach, zijn orders 04.55 Het ere-peloton, op de rug gezien, bestaande uit een sectie grenadiers (noot 10), heeft de geweren geschouderd, aangelegd en 04.58 Vuurt het ere-salvo af en vergrendelt de geweren 05.02 Prins Hendrik in uniform van Generaal van het KNIL aan het hoofd van de stoet genodigden, waaronder een 4-tal dames, alsmede opper- en vlagofficieren, adjudanten van het Koninklijk Huis, passeert het ere-peloton 05.07 Overzicht van de grote schare belangstellenden in afwachting van de konst van de stoet. De officieren op de voorgrond, op de rug gezien, in groot-tenue met kepi met zwarte veren, zijn van de artillerie van het KNIL, die met witte veren van genie of infanterie 05.19 Ridders MWO dragen de kist over een houten plankier de begraafplaats op naar de graftombe 05.36 Voorafgegaan door adjudanten van het Koninklijk Huis volgen familie en genodigden de baar 05.42 Delegatie van de landmacht, de Commandant Veldleger met zijn staf 05.55 Ridders MWO dragen de baar naar een tiental gereedstaande beroepsdragers 06.00 Ridders MWO zetten de baar neer en begeven zich naar de graftombe 06.06 Prins Hendrik omringd door opper- en vlagofficieren blijft staan achter de baar 06.08 Beroepsdragers begeven zich naar de baar 06.12 Voorste drager snelt toe en houdt de baar vast terwijl een andere drager over de voorste boom van de baar stapt 06.14 Kist wordt op de baar een kwartslag gedraaid zodat hij dwars op de baar komt te staan. 8 dragers schuiven de kist van de baar en 06.20 Dragen de kist naar de geopende graftombe waar zich de Ridders MWO ter weerszijden van de toegang hebben opgesteld 06.29 Ridders MWO ter linkerzijde treden terug en geven de dragers ruimte om de met de nationale vlag gedekte kist weer op de baar te zetten voor de ingang van de tombe 06.32 Familie, genodigden en Ridders MWO brengen een laatste groet 06.35 Overzicht van de grote belangstelling 06.41 Kist verdwijnt in de opening van de graftombe terwijl officieren de groet brengen. Helemaal vooraan bij de ingang Prins Hendrik. Op de graftombe de aanduiding: van Heutsz. Ter weerszijden van de ingang een uit steen gehouwen strijder rustend op zijn zwaard 06.51 Prins Hendrik ontbloot het hoofd en plaatst een krans tegen de sokkel van de rechter tombe-figuur, geassisteerd door zijn adjudant en een lakei van de hofhouding (noot 11) 07.04 Prins schikt de kranslinten en begeeft zich weer naar zijn plaats 07.09 Graftombe met opschrift : Van Heutsz met groot aantal kransen bloemstukken voor de geopende ingang. Terzijde prins Hendrik die, groetend het defile van de afmarcherende troepen afneemt w.o. detachement KL 07.13 Tamboers van het Regiment Grenadiers met niet langer omfloerste trommels 07.17 Koninklijke Militaire Kapel 07.23 Vaandelwacht met gestreken vaandel gevolgd door detachement grenadiers 07.28 Vaandels ontdaan van rouwfloersen, w.o. die van het Korps Mariniers, gevolgd door een gedeelte van het ere-peloton 07.32 Gezicht op de graftombe waar prins Hendrik en zijn gevolg zich terzijde hebben opgesteld 07.45 EINDE

Reportage van een van de grootste militaire begrafenissen in Nederland, nl. die van de oud-Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indie, J.B. van Heutsz. Delegaties van Indische militairen komen aan met het lichaam in Amsterdam. De kist wordt eerst opgebaard in het Paleis op de Dam. Vandaar wordt het in een lange colonne, begeleid door Prins Hendrik en hoge militaire autroiteiten, overgebracht naar de Nieuwe Oosterbegraafplaats. Erewachten staan opgesteld en saluutschoten worden gelost, terwijl zeer veel publiek langs de route staat. Bijzetting van de kist in de tombe. 00.10 Tekst : Beeltenis van Generaal Joannes Benedictus van Heutsz. Geboren te Coevorden 3 Februari 1851. Overleden te Montreux 11 Juli 1924 (noot 1). Civiel- en Militair Gouverneur van Atjeh. Pacificator en bevestiger van het Nederlandsch gezag in dat gebied. Gouverneur-Generaal van Nederlandsch-Indie, bijgenaamd Smeder van de Nationale Eenheid onzer Kolonien in Azie (noot 2) 00.33 Beeld : Beeltenis van Generaal van Heutsz in ambtsuniform van Gouverneur-Generaal 00.44 Voorafgegaan door commanderende Europese officier verlaten onderofficieren en manschappen van KNIL-detachement, allen van indonesische landsaard, het s.s. P.C. Hooft van de Stoomvaart Maatschappij Nederland. Allen zijn gekleed in ceremonieel Europees tenue met eretekens (noot 3) 00.54 Inheemse scheepsbediende in baadje met Javaanse hoofdtooi en hollandse werkman dragen een kist van boord 01.05 Bereden afdeling van het Korps Politietroepen gekleed in veldgrijs, kepi, lange jas met witte nestels en karabijn op de rug (noot 4) 01.10 Lijkwagen getrokken door twee zwarte paarden en geflankeerd door bereden officieren van het Korps Politietroepen 01.14 Delegatie van Ridders Militaire Willems-Orde volgt de lijkwagen 01.16 Zij dragen de kist uit de lijkwagen terwijl het eskadron Politietroepen met de sabel groet 01.22 Voorafgegaan door twee kransdragers, dragen 8 Ridders MWO de kist de trappen van het paleis op. Boven de ingang van het paleis zijn zwarte rouwkleden afgezet witte randen, aangebracht 01.28 Derde kransdrager volgt de baar 01.40 Kist gedekt met de Nederlandse vlag opgebaard in de beroemde Vierschaar-zaal. Op de kist kepi, sabel en onderscheidingen van de generaal. Officieren in ceremonieel tenue van het KNIL houden de dodenwacht (noot 5) 02.02 Koninklijke Militaire Kapel, tamboers met zwart omfloerste trommels. Koperblazers als trombonisten en trompettisten 02.08 Dirigent luitenant De Boer kijkt op een papier dat hij in zijn linkerhand houdt (noot 6) 02.12 Kist wordt door Ridders MWO het paleis uitgedragen langs erewacht van KNIL-officieren in ceremonieel tenue die het voorgeschreven eerbewijs brengen 02.15 Kist, voorafgegaan door de oudste Ridder MWO, wordt naar gereedstaande affuit gedragen 02.23 Officieren van de huzaren in veldgrijs met kolbak en sabel in afwachting van het vertrek der stoet. Vaandels zijn zwart omfloerst 02.28 Ridders MWO dragen de op een baar geplaatste kist. Op de voorgrond een onderofficier van de Koninklijke Landmacht in veldgrijs uniform met stalen helm oud model die met zijn sabel voor het gelaat de militaire groet brengt en terzijde een officier van de KL met stalen helm nieuw model, die met zijn sabel op de wijze als voor officieren voorgeschreven, groet (noot 7) 02.38 Ridders MWO zijn met de baar bij de affuit aangekomen 02.40 De 16 Ridders MWO laten de baar op een teken van de commanderende officier staan en stellen zich ter weerszijden van de affuit op 02.45 Beroepsdragers begeven zich naar de baar en tillen de kist van de baar op de affuit 02.52 Ere-detachement KNIL in veldtenue met bamboehoed met opgeslagen rechterzijkant en klewang (noot 8) langs de linkerheup, presenteert het geweer. Achter het detachement een afdeling van de Koloniale Reserve in hetzelfde tenue maar met platte pet en zonder klewang 03.01 Door 6 zwarte paarden getrokken affuit, aan het hoofdstel vastgehouden door manschappen van het Korps Rijdende Artillerie in veldgrijs met kolbak 03.08 Viertal slippendragers, generaals van het KNIL. Achter de affuit de delegatie van de Ridders MWO 03.11 Terwijl de stoet even stilhoudt loopt door het beeld een (op de rug gezien) officier van de Koninklijke Marechaussee in ceremonieel tenue met kolbak, sabel, sabeltas en sporen 03.18 De stoet zet zich weer in beweging 03.23 Volgkoets met Prins Hendrik. Koets wordt getrokken door twee zwarte paarden, koetsier op de bok in vol tenue met pruik, driekante steek, kuitbroek en witte kousen. Naast het portier loopt een adjudant van de prins, een Hofjager 03.27 Volgkoets als voorgaand met lakei naast het portier 03.31 Ere-detachement KNIL in de stoet. De commanderend officier, de luitenant Jordans, in proef-uniform (noot 9) met getrokken sabel er naast 03.39 Direct daarop gevolgd door een afdeling van de Koloniale Reserve 03.44 Overzicht van de lijkstoet gezien van het toenmalige Koloniaal Museum aan de Mauritskade. Publiek staat rijen dik langs de rijweg 04.07 Voorafgegaan door detachement van de KL met stalen helm oud model betreedt de Koninklijke Militaire Kapel de Nieuwe Oosterbegraafplaats gedirigeerd door de achteruit lopende luitenant Boer die zich omdraait en aan het hoofd van de kapel de begraafplaats betreedt 04.25 Afdeling Grenadiers met omfloerste vaandels betreedt langs het smeedijzeren hek de begraafplaats 04.30 Ere-detachement KNIL betreedt de begraafplaats 04.36 Peloton van het Korps Mariniers in donkerblauw uniform met platte pet betreedt de begraafplaats. De commanderend officier met getrokken sabel draagt helm met piek en grote ster 04.40 Delegatie hoofd- en opperofficieren brengt het eerbewijs, de generaal op de voorgrond met zijn sabel de anderen met de hand aan het hoofddeksel 04.45 Ridders MWO zetten de baar neer en ontbloten het hoofd als eerbetoon 04.50 Terwijl de Ridders MWO de baar verder dragen geeft de commandant van het ere-peloton, de Kapitein der Infanterie KNIL N.F.L.A. Merkelbach, zijn orders 04.55 Het ere-peloton, op de rug gezien, bestaande uit een sectie grenadiers (noot 10), heeft de geweren geschouderd, aangelegd en 04.58 Vuurt het ere-salvo af en vergrendelt de geweren 05.02 Prins Hendrik in uniform van Generaal van het KNIL aan het hoofd van de stoet genodigden, waaronder een 4-tal dames, alsmede opper- en vlagofficieren, adjudanten van het Koninklijk Huis, passeert het ere-peloton 05.07 Overzicht van de grote schare belangstellenden in afwachting van de konst van de stoet. De officieren op de voorgrond, op de rug gezien, in groot-tenue met kepi met zwarte veren, zijn van de artillerie van het KNIL, die met witte veren van genie of infanterie 05.19 Ridders MWO dragen de kist over een houten plankier de begraafplaats op naar de graftombe 05.36 Voorafgegaan door adjudanten van het Koninklijk Huis volgen familie en genodigden de baar 05.42 Delegatie van de landmacht, de Commandant Veldleger met zijn staf 05.55 Ridders MWO dragen de baar naar een tiental gereedstaande beroepsdragers 06.00 Ridders MWO zetten de baar neer en begeven zich naar de graftombe 06.06 Prins Hendrik omringd door opper- en vlagofficieren blijft staan achter de baar 06.08 Beroepsdragers begeven zich naar de baar 06.12 Voorste drager snelt toe en houdt de baar vast terwijl een andere drager over de voorste boom van de baar stapt 06.14 Kist wordt op de baar een kwartslag gedraaid zodat hij dwars op de baar komt te staan. 8 dragers schuiven de kist van de baar en 06.20 Dragen de kist naar de geopende graftombe waar zich de Ridders MWO ter weerszijden van de toegang hebben opgesteld 06.29 Ridders MWO ter linkerzijde treden terug en geven de dragers ruimte om de met de nationale vlag gedekte kist weer op de baar te zetten voor de ingang van de tombe 06.32 Familie, genodigden en Ridders MWO brengen een laatste groet 06.35 Overzicht van de grote belangstelling 06.41 Kist verdwijnt in de opening van de graftombe terwijl officieren de groet brengen. Helemaal vooraan bij de ingang Prins Hendrik. Op de graftombe de aanduiding: van Heutsz. Ter weerszijden van de ingang een uit steen gehouwen strijder rustend op zijn zwaard 06.51 Prins Hendrik ontbloot het hoofd en plaatst een krans tegen de sokkel van de rechter tombe-figuur, geassisteerd door zijn adjudant en een lakei van de hofhouding (noot 11) 07.04 Prins schikt de kranslinten en begeeft zich weer naar zijn plaats 07.09 Graftombe met opschrift : Van Heutsz met groot aantal kransen bloemstukken voor de geopende ingang. Terzijde prins Hendrik die, groetend het defile van de afmarcherende troepen afneemt w.o. detachement KL 07.13 Tamboers van het Regiment Grenadiers met niet langer omfloerste trommels 07.17 Koninklijke Militaire Kapel 07.23 Vaandelwacht met gestreken vaandel gevolgd door detachement grenadiers 07.28 Vaandels ontdaan van rouwfloersen, w.o. die van het Korps Mariniers, gevolgd door een gedeelte van het ere-peloton 07.32 Gezicht op de graftombe waar prins Hendrik en zijn gevolg zich terzijde hebben opgesteld 07.45 EINDE