Er is een fout opgetreden, probeer het later nog eens.

De NPO app

Download

Paul Rosenmöller en... de strijd van Latijns-Amerika

10 jun 2013 21:20

• IKON • 40 min

El Salvador: Gevangen in geweld. Na een burgeroorlog in de jaren 80, waarbij 75.000 mensen stierven, is El Salvador nu in de greep van de keiharde strijd tussen gewelddadige straatbendes en de politie.

El Salvador: Gevangen in geweld. Na een burgeroorlog in de jaren tachtig, die aan 75.000 mensen het leven kostte, is El Salvador nu in de greep van een keiharde strijd tussen gewelddadige straatbendes en de politie. Gangs en drugs, ongelijkheid en corruptie, criminaliteit en weinig arbeidsperspectief - vaak wordt El Salvador als anarchie omschreven. De twee gevaarlijkste gangs (MS-13 en M 18) zorgen voor veel geweld en onrust in het land. Vooral jongeren in arme wijken voelen zich aangetrokken. Inmiddels zijn er ongeveer 50.000 gangleden en zitten er zo'n 10.000 in de gevangenis. Rosenmöller dringt binnen in een van de gevangenissen, een inrichting voor 800 mensen, waar op dit moment bijna 3000 bendeleden worden vastgehouden. Hij spreekt daar met zware criminelen die tot tientallen jaren gevangenisstraf zijn veroordeeld. Een van hen, Jorge, leider van de MS-13 bende: 'Er zijn maar twee dingen die je te wachten staan als je in een bende zit. Het is de gevangenis of de dood.' Oud-parlementslid en bemiddelaar tussen de bendes Raúl Mijango geeft zijn visie op de wapenstilstand, die sinds 9 maart 2012 van kracht is: 'Als je elke dag 14 sterfgevallen hebt als gevolg van geweld en vandaag de dag zijn het er 5, dan is dat een feitelijke daling. Maar wat is het probleem met de Salvadoraanse samenleving? De activiteiten van de bendes hebben veel haat veroorzaakt. Veel ressentiment en gevoelens van wraak komen boven. Dat maakt het moeilijk de voordelen van ons proces te zien.' De jonge vrouw Rosario Hernandez wist zichzelf uit de bendes te bevrijden. Zij zegt dat voor veel bendeleden het leven in de gevangenis beter is dan daarbuiten: 'Met degenen die gevangen zitten gaat het goed. Zij hebben eten, zij hebben alles daarbinnen. Maar wat gebeurt er met hen die buiten zijn? Zij moeten overleven en daar doen ze alles voor wat ze kunnen.' Natuurlijk gaat Rosenmöller niet voorbij aan de tragische IKON-geschiedenis in El Salvador. Hij reist af naar de plek waar vier IKON-journalisten in 1982 werden vermoord door het leger van El Salvador. De fotograaf Ivan Montecinas, destijds bevriend met de IKON-ploeg, zegt op de plaats van de hinderlaag: 'De oorlog is beëindigd, maar de vrede is niet bereikt. Want de oorlog tussen de guerrilla en het leger kwam ten einde, maar er is een nieuwe oorlog ontstaan, een maatschappelijke oorlog die óók veel levens eist en waaronder mensen lijden. Net als tijdens de burgeroorlog.'.