Nepnieuws carousel medium 1485253018

Zo vaccineer je mensen tegen nepnieuws

Er lijkt wel meer nepnieuws dan ooit. Hoe kan je dat tegengaan?

'Vaccineren zorgt voor autisme', 'Hillary Clinton is pedofiel' of 'Trump heeft Bee Movie gebruikt in z'n inauguratiespeech'. Zomaar wat nieuwsberichten waar absoluut niks van waar is, maar snel rondgaan en voor waar worden aangenomen. 

Maar wat kan je daar nou goed tegen doen? Nou, je kan lezers ertegen 'vaccineren', zegt Sander van der Linden.  "Met een klein beetje van het virus, bouw je meer resistentie op. Dat is het idee." Hij heeft aan de universiteit Cambridge onderzoek gedaan naar nepnieuws hoe dat te bestrijden.


Van der Linden doet al jaren onderzoek naar nepnieuws en ruim een jaar geleden publiceerde hij er voor het eerst over. Er toen was er vooral veel nepnieuws over de klimaatverandering. "Maar zo relevant als het nu is, dat hadden we nooit gedacht."

Hoe dan?

Hoe kan de media er dan voor zorgen dat mensen echt nieuws goed onderscheiden van nepnieuws? Dat kan door mensen te 'injecteren' met feiten voor ze het artikel lezen, zegt Van der Linden.  Dus een soort disclaimer bovenaan artikelen, of op social media. Zodat mensen die lezen vóórdat ze de artikelen lezen. "Dat heeft effect."

Maar dat kan natuurlijk niet altijd. Dus wat doe je dan? Dan geef je ze tijdens het lezen al een beetje van het vaccin mee: "Uit het onderzoek waarin mensen artikelen over klimaatverandering voorgeschoteld kregen, blijkt dat je lezers een klein beetje van het nepnieuws moet geven, zonder mee te gaan in de exacte bewoordingen ervan. Dus geen getallen noemen, bijvoorbeeld. Mensen de ruimte geven om er zelf over na te denken, dan beseffen ze dat ze eigenlijk te weinig van iets afweten. Daardoor staan ze open voor argumenten", vertelt Van der Linden.

Lees het hele artikel op NOS op 3.

Eerder waren NOS op 3 redacteuren Ivo & Roel op bezoek bij FunX om daar te vertellen hoe wij ons nieuws checken. Luister 't hier terug.

In december liet Nieuwsuur al zien hoe veel nepnieuws wordt verzonnen in een stadje in Macedonië. Vaak zijn het jongeren die er veel geld aan verdienen.