De Jortcast

De midterms zijn voorbij en de Republikeinen hebben flink verloren. Een van de redenen van de ‘blauwe tsunami’ is de aanval op Iran en de gevolgen daarvan voor de brandstofprijzen. Dus wat gaat Trump nu doen in Iran? De raketten vliegen weer richting strategische plekken, maar wat raken ze en weten de Amerikanen überhaupt wel wat en waar ze willen raken? Te gast is prof. dr. Han Bouwmeester, brigade-generaal en hoogleraar militair-operationele wetenschappen aan de Nederlandse Defensie Academie. Hij houdt de ontwikkelingen in de gaten en zal de strategie, of het ontbreken ervan, uitleggen. Ook kijken we naar de Nederlandse troepen aan de grens met Rusland, zowel de samenwerking met de Duitsers als met de ‘Coalition of the Willing’. Zijn we daar aan het afschrikken of aan het verdedigen?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co van zaterdag 7 november, waarin Jort Kelder belt met Kamerlid Laurens Dassen (Volt) over de financiering van het onderzoek naar de AMOC, het stilvallen van de zeestroming in de Atlantische Oceaan (zou een ijstijd in NL kunnen veroorzaken). Te gast is brigade-generaal prof. dr. Han Bouwmeester over de huidige positie van de Amerikaanse legertop t.o.v. Iran en Oekraïne. Onze jonge dr. Lars Koopmans heeft onderzocht waarom prooidieren toch zo vaak ontkomen aan een aanval van roofdieren. Hij deed dat onderzoek aan de kust van Curaçao. En we hebben het over de politiek en de stijl van politici nu in deze moeilijke tijd van het minderheidskabinet. Aan tafel zit politiek filosoof dr. Carola Schoor. Zij schreef het boek ‘Handboek politieke stijl’.

Hoe ziet de bevolking van Nederland er in 2050 uit, nu we vergrijzen en minder kinder krijgen? En is deze trend van demografische daling te stoppen met robotisering en voorkomen van de babyboetes? Te gast zijn dr. Esmée Zwiers, econoom en universitair hoofddocent Econometrie en Data Science aan de UvA. Ook aan tafel is prof. dr. Sjoerd Beugelsdijk, tevens econoom en hoogleraar aan de Darla Moore School of Business van de University of South Carolina. 

De hele week werken en dan ook nog nachten wakker liggen van een huilende baby: moet jij er niet aan denken? Je bent niet de enige. We krijgen steeds minder kinderen, en menig Europees politicus luidt de noodklok erover. Econoom dr. Esmée Zwiers doet onderzoek naar de economische aspecten van vruchtbaarheid en licht deze demografische verschuiving toe. Volgens Zwiers is het aantal kinderlozen niet zozeer sterk gestegen, maar worden gezinnen steeds kleiner en stellen we het krijgen van kinderen vaak uit. Hoe verklaren we dat? Een goede voorspeller lijkt volgens Zwiers te zijn in hoeverre vrouwen carrière en kinderen kunnen combineren. Maar ook niet onbelangrijk: steekt die man thuis wel de handen uit de mouwen?  Nog wat leesvoer over de jonge moeder: https://esb.nu/wia-instroom-moeders-piekt-twee-jaar-na-geboorte/

Wij analyseren in Europa obsessief of de republikeinen, en daarmee ook Trump, de midterms in verschillende Amerikaanse staten zullen verliezen. Het is waarschijnlijk wensdenken, want het gaat in de VS, ondanks de tarieven, de groeiende staatsschuld en de gierende inflatie, economisch toch zeer voorspoedig. Niet iedereen in Amerika heeft baat bij die economische groei en de ongelijkheid neemt toe, maar dat betekent niet dat de democraten van Trump zullen winnen. Hoe kan het dat internationale bedrijven naar de VS trekken ondanks de gepolariseerde samenleving, en welke lessen kan Europa trekken uit het presidentschap van Trump? Jort Kelder vraagt het econoom prof. dr. Sjoerd Beugelsdijk, werkzaam bij Darla Moore School of Business van de University of South Carolina. 

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co, waarin Jort Kelder belt met Kamerlid en fractievoorzitter Gidi Markuszower over zijn rol bij de onderhandelingen over de begroting. Te gast is econoom prof. dr. Sjoerd Beugelsdijk, die tegenwoordig in de VS woont: hoe kan het dat, ondanks het zwabberende tarievenbeleid van Trump, de Amerikaanse economie groeit? Onze jonge dr. Nienke Leenders is gepromoveerd op onderzoek naar de chemische recyclemethode van gemengde kleding (polyester en katoen). En waarom krijgen vrouwen minder kinderen, of is die daling eigenlijk niet zo sterk? Daarover geeft econome dr. Esmée Zwiers uitleg.

Hoe moet je als journalist berichten over een oorlog als je niet bij het front bent, nauwelijks informatie krijgt of zelf het land niet inkomt? Dit is een terugkerend dilemma voor de journalistiek. Hebben we nu eerlijke berichtgeving uit Oekraïne en Gaza en zijn er historisch goede voorbeelden waaraan de huidige generatie zich zou kunnen spiegelen? Te gast in deze nazit is historica dr. Pien van der Hoeven (UU), die gespecialiseerd is in de verslaggeving van oorlogen, vooral die van de 20e eeuw.

Het besef begint bij de Nederlandse bevolking langzaam in te dalen: het einde van de vredesperiode is nabij. Wat is bangmakerij en wat is de realiteit? Is militarisering mogelijk zonder onze democratie uit te hollen? Maar vooral, wat is de rol van de media hierin? Met onze gast dr. Pien van der Hoeven worden deze spanningsvelden behandeld. Als historica onderzocht zij de verhouding tussen overheid en media in oorlogsverslaggeving. Van der Hoeven praat over de ‘gamification’ van oorlog en het effect hiervan op de beeldvorming van een oorlog bij burgers. In tijden van oorlog is de waarheid het eerste slachtoffer. Hoe blijft de journalistiek de waakhond van de democratie?