Er is een fout opgetreden, probeer het later nog eens.

De NPO app

Download

In Europa

1991 - Sovjet-Unie

14 jul 2011 19:10

VPRO • 37 min

Stanislav Shuskevitsj was eigenlijk gewoon hoogleraar natuurkunde aan de universiteit van Minsk in Wit-Rusland. Hij had niks met politiek. Maar toch werd hij president van Wit-Rusland.

Stanislav Shuskevitsj was eigenlijk gewoon hoogleraar natuurkunde aan de universiteit van Minsk in Wit-Rusland. Hij had niks met politiek. Maar tijdens een avond vol vrolijkheid haalden vrienden hem over zich kandidaat te stellen voor de Opperste Sovjet. Met een hoofd vol wodka beloofde hij zich niet terug te zullen trekken, als hij onverhoopt gekozen zou worden. Tot zijn stomme verbazing werd hij de dag erop gekozen en voor hij er erg in had, was hij president van Wit-Rusland. Vier maanden na zijn aantreden ondertekende hij samen met Boris Jeltsin en Leonid Kravtsjoek, de premier van Oekraïne, een document dat de Sovjet-Unie in een klap opblies. De drie leiders zagen geen heil meer in het voortbestaan van de Sovjet-Unie. Ze werden onafhankelijk. Niet lang daarna werd Gorbatsjov tot ontslag gedwongen. Hij kon geen baas zijn van een niet meer bestaand land. Natuurlijk was de aktie van Shuskevitsj c.s. niet de enige reden waarom de Sovjet-Unie ineenstortte. In de jaren tachtig was onder de nieuwe openheid van Gorbatsjov al een golf van opstandigheid en kritiek ontstaan. Vooral onder de jeugd. Kunstenaars, schrijvers, dichters en muzikanten bekritiseerden het bewind. Het hele communistische systeem werd op de korrel genomen. De opstandige muzikant Misja Borzykin maakte hit na hit met bijtende titels als De vis rot bij de kop of Pappa is een fascist. Niets was meer heilig.

In Europa >