Er is een fout opgetreden, probeer het later nog eens.

De NPO app

Download

Gebakken klei

14 apr 2014 22:00

NTR • 3 min

In Nederland worden veel huizen met bakstenen gebouwd. Een vrijstaand huis kan wel van 20 duizend bakstenen gemaakt zijn! Maar hoe worden bakstenen gemaakt?

1,2,3, .... 1000, 6066, 9099, 20000. Zoveel bakstenen zitten er in een vrijstaand huis. Bij een rijtjeshuis zijn dat er altijd nog 5000. Als je zoveel stenen nodig hebt, kun je ze moeilijk 1 voor 1 maken. Hoe doen ze dat dan? En waarom is de ene geel en de ander rood? Om een baksteen te maken heb je klei nodig. Dat klei wordt meegenomen door het water in een rivier. De klei wordt bij de rivier afgegraven, hier naartoe gebracht en neergestort. Nou lijkt deze klei allemaal precies hetzelfde. Het ene deel bestaat uit meer ijzerdeeltjes en als je dat gaat bakken dan heb je een rode baksteen. Terwijl de andere klei juist veel kalk bevat en dan krijg je een gele baksteen. De klei wordt hier in grote bakken gestort en onderin loopt een soort lopende band met schubben die telkens wat klei meeneemt. De klei loopt hier langs een hele grote magneet zodat ze zeker weten dat er geen grote stukken metaal meer inzitten. In deze kneedbak zitten grote wielen die ronddraaien en de klei door een rooster persen. Daardoor ontstaan er allemaal kleine worstjes. Al die kleine worstjes komen via de lopende banden in deze grote bak terecht. In deze bak doen ze er precies voldoende warm water bij zodat de klei lekker kneedbaar is. In grote hompen gaat de klei naar mallen. Dat zijn deze vormen. Om er voor te zorgen dat de klei niet aan de mal vast blijft plakken, wordt er een laagje zand in gedaan. Daarna wordt de klei erin geperst en krijgt de baksteen de vorm van een mal. Zo maken ze er 35000 per uur. Als ze gedroogd zijn dan lijken het al stenen maar als je dit een bak met water gooit dan wordt het gewoon weer klei. Om stevig genoeg te zijn moeten ze nog gebakken worden. Vandaar de naam baksteen. Daarvoor worden ze op deze ovenwagen geplaatst. Achterin de fabriek rijdt de wagen de oven in. Het is daarbinnen meer dan 1000 graden, ontzettend warm. De oven is 200 meter lang en staat al 20 jaar aan en is altijd in gebruik. Het duurt een week om de oven op temperatuur te krijgen. In totaal blijven de bakstenen 5 dagen in de oven. Kijk ze zijn nu hard en stevig en hebben een heel ander geluid. Als je dit in een emmer water zou gooien wordt het nooit meer klei.