Er is een fout opgetreden, probeer het later nog eens.

De NPO app

Download

Een speciaal middel dat koelt

10 mrt 2014 23:00

NTR • 4 min

In de koelkast kun je etenswaar leggen, dat gekoeld bewaard moet worden. Zo blijft het langer houdbaar. Maar hoe kan het dat een koelkast koud is?

Niemand zo cool als ik dus er is vast geen coole gast met een coole vraag. Jawel hij! Wat is je vraag? Hoe werkt een koelkast? Volgens mij gooien ze een bak met sneeuw in een kast en dat houdt die kast cool. Nee dat klopt niet. Maurice is ook een hele coole dude. We laten hem lekker in de kou staan. Heerlijk zo'n warme douche. Nadeel is dat als je er onder staat, dan wil je er niet meer onder uit. Dan krijg je het zo koud. Dat heeft te maken met verdamping. Als het water verdampt, trekt het warmte uit zijn omgeving. In dit geval mijn lichaam dus. Snel afdrogen. Sommige vloeistoffen verdampen sneller dan water. Ze onttrekken daarom sneller warmte uit hun omgeving. Ik heb een speciale camera meegenomen. Daarmee kan je zien wat warm is en wat koud. Nu heb ik 3 vloeistoffen: olijfolie, water en alcohol. Paar druppels op het karton. Beetje water. Ook nog de alcohol. Kijk, je ziet het al. Olijfolie gebeurt niet zoveel mee. Water verdampt al wat sneller, wordt al wat kouder. Alcohol is echt een grote, blauwe vlek geworden. Alcohol is een vluchtige stof en kan als koelmiddel gebruikt worden. Om dit te koelen heb je wel heel veel koelmiddel nodig. Het is hier binnen eigenlijk een hele grote koelkast. Zeg maar gerust ijskast. Hier binnen is het tussen de -5 en de -8 graden Celsius. Het werkt hier hetzelfde als in een gewone koelkast. Dit rooster is eigenlijk een hele lange buis die niet alleen aan de achterkant zit, maar ook aan de binnenkant. Door die buis stroomt koelmiddel. In dit geval geen alcohol maar een goedje genaamd R600A. Aan de achterkant is het vloeibaar, maar zodra het buisje de koelkast in gaat wordt het buisje dikker en krijgt het koelmiddel de ruimte om te verdampen. Wat als het koelmiddel verdampt? Dan onttrekt het warmte aan zijn omgeving. Dus het wordt kouder in de koelkast. Het verdampte koelmiddel is niet weg, maar dat zit nog steeds als gas in de buis. Dit zwarte ding noemen we een compressor. Dat drukt het gas samen, zodat het weer vloeibaar wordt. Het wordt ook warmer. Warmte willen we niet in de koelkast. Vandaar dat dit aan de buitenkant zit. Zo kan de vloeistof zijn warmte kwijt aan de omgeving. Daarna gaat de vloeistof de koelkast weer in en kan het weer warmte opnemen en zo wordt de koelkast weer koud. En zo gaat het door en door en door. En zo werkt het hier eigenlijk ook, maar dan in het groot. Die roosters verdampen het koelmiddel zodat het hier heel erg koud wordt. Door die buizen gaat het naar de machinekamer. Zoals een gewone koelkast zijn warmte kwijt kan in de ruimte waar hij staat, zo raakt deze grote koelkast zijn warmte kwijt aan het dak. In de buitenlucht. Over warmte gesproken... Gelukkig zweet ik, dat is ook een soort koelvloeistof.