Er is een fout opgetreden, probeer het later nog eens.

De NPO app

Download

Dankzij je biologische klok

19 jan 2016 07:00

NTR • 3 min

Overdag ben je wakker en ’s nachts slaap je. Maar hoe weet je lichaam wanneer het tijd is om te slapen en wakker te worden? Daar heb je een handig middel voor: je biologische klok.

Ik word bijna altijd om zeven uur wakker. Het maakt niet uit of ik vroeger of later naar bed ga. Hoe komt dat? Hier in het slaapcentrum van het medisch centrum haaglanden weten ze alles over slaap. Gerard Kerkhof doet er al heel lang onderzoek naar. Gerard, waarom slapen we eigenlijk? We weten dat slapen goed is voor je hele lichaa, voor de gezondheid van al je organen maar vooral je brein. Want je brein is overdag ontzettend actief, onder andere omdat het heel veel leert, niet alleen op school maar ook tijdens het sporten en je brein heeft een rustig moment nodig om al die informatie, al die indrukken op te slaan. Eigenlijk is het zo dat je brein daar moe van wordt en dat het de slaap ook nodig heeft om de moeheid weg te spoelen uit het brein, je brein schoon te maken. Wat bedoel je precies met het schoonspoelen van vermoeidheid? Ik zal het je laten zien. Als je brein overdag bezig is met van alles en nog wat dan vormen er zich afvalstoffen. En die afvalstoffen worden bij voorkeur tijdens de slaap gereinigd, schoongespoeld uit het brein zodat het niet verstopt raakt. Dus je hersenen worden eigenlijk schoongemaakt tijdens je slaap. Dus als je niet goed slaapt word je dus wakker met een hoofd vol afvalstoffen. Klopt, en dan sta je dus moe op. Slaap is dus heel erg belangrijk. Maar hoeveel slaap mensen nodig hebben schijnt wel heel erg te verschillen. Sommige mensen hebben maar zes uur nodig, anderen wel negen uur. En hoe laat je moe wordt en hoe laat je ‘s ochtends weer wakker wordt wordt bepaald oor een soort klok in je hoofd, je biologische klok. Dat is natuurlijk geen klok zoals deze, maar een klok in je hoofd door middel van hormonen, stofjes in je lichaam, dat je ’s avonds slaperig wordt en ’s ochtends juist wakker en alert. Zonder je biologische klok zou je ieder moment ins laap kunnen vallen en wakker worden. Wordt dus echt een zootje. Die klok kan je precies vertellen wanneer je moe wordt en wakker wordt. En als je daar wat aan gaat doen, bijvoorbeeld met het gebruik van je telefoon of tablet ‘s avonds, dan geeft je je klok het signaal dat de zon nog schijnt, dat het licht is want er komt veel licht van die apparaten af en daarmee verstoor je je biologische klok. Nouja, boekje dan maar. Ik ben toch wel benieuwd hoeveel slaap ik nodig heb en Gerard heeft nog wat tips. Tip 1: zorg twee uur voor het slapen gaan voor weinig licht. Tip 2: dus ook smartphone, tablet, televisie, twee uur voor het slapen gaan, uit. Tip 3: om te weten hoeveel slaap jij nodig hebt ga je lekker bij een klein lampje een boek lezen en wacht je tot je slaperig wordt. Dan val je in slaap en de volgende ochtend zet je geen wakker zodat je vanzelf wakker wordt, dat wordt geregeld door je biologische klokhormonen. Blijk je nou ongeveer 8,5 uur te slapen, dan weet je dus dat jouw lichaam dat nodig heeft om uitgerust wakker te worden. Nou ik vind zo’n slaaptest echt heerlijk. Doe mij maar vaker dit soort wetenschappelijk onderzoek. Welterusten!