Er is een fout opgetreden, probeer het later nog eens.

De NPO app

Download

De verplaatsing van lucht

10 mrt 2014 23:00

NTR • 4 min

De wind: je kunt hem niet zien maar wel voelen. Wat is de wind eigenlijk en hoe ontstaan die verplaatsingen van lucht?

Hier is Timo van Het Klokhuis kantoor. Ik kwam even langs. Zijn er hier nog vragen? Hoe ontstaat de wind? Nee de wind buiten. Oh sorry, ik had het verkeerd begrepen. Nou Bart is wel een winderig type dus die zal het wel uitzoeken. In Nederland waait het vaak. Dat kan heel handig zijn, maar het kan ook irritant zijn die wind. De wind heeft altijd een bepaalde kracht. Dat voel je duidelijk maar dat zie je nergens. Dat komt omdat het piepkleine gasdeeltjes zijn die tegen je aankomen: lucht. Want wind is niks anders dan verplaatsing van lucht. Ik kan de lucht een handje helpen door te gaan wapperen of een ventilator te gebruiken. Maar er zijn ook andere manieren om de lucht in beweging te brengen. Ik kan de lucht ook verwarmen met een vuurtje bijvoorbeeld. Kijk dit vuurtje is lekker warm en verwarmt de lucht er omheen. De lucht hier stijgt op. Dat kunnen we testen met een stokje met papiertjes. Die wapperen mooi omhoog. Er is dus een stroming van lucht en dat komt omdat warme lucht uitzet en lichter wordt en omhoog wil. Hier ontstaat dus een kolom aan warme lucht omhoog. Als de lucht hier beneden verdwijnt en omhoog stroomt, betekent het dat er hier beneden minder lucht overblijft. Dat noem je een lagedrukgebied. Terwijl hier omheen de luchtdruk gelijk blijft, een hogedrukgebied. Omdat lucht altijd op zoek is naar evenwicht, wordt de lucht die hier wegstroomt aan de zijkant aangevuld. Er ontstaat dus een beweging van het hogedrukgebied naar het lagedrukgebied. Van dit hogedrukgebied naar dit lagedrukgebied. Dat is de wind. Goed he. Nou is dit natuurlijk een klein vuurtje maar op aarde werkt dit precies zo maar dan met een heel groot vuur namelijk... de zon. De zon schijnt op de aarde. Verwarmt het aardoppervlak en daardoor ontstaat warme lucht en warme lucht stijgt op. Maar die opwarming is niet overal hetzelfde. Landen rond de evenaar ontvangen meer zonnestralen dan landen op de polen. Water warmt minder snel op dan land. Doordat de aarde ook nog eens draait, ontstaan er overal op de wereld stromingen van hogedrukgebieden en lagedrukgebieden. Wind dus. Om de wind goed te kunnen voorspellen moet je dus weten hoe hoog de luchtdruk is, maar ook de temperatuur is belangrijk. Zelfs de kracht van de zon en zo zijn er nog een paar dingen. Daarom hebben ze hier op dit veld allerlei apparatuur staan om goed te kunnen meten. Maar je kunt ook zelf goed kijken. Vallende bladeren bijvoorbeeld. Dat is al snel windkracht 4 of 5. Bij windkracht 6 waait het petje van je gezicht en probeer bij windkracht 7 of 8 geen paraplu op te steken want die vliegt er gewoon vandoor. Bij 9, een storm, wordt het echt gevaarlijk. Dan vliegen de dakpannen van het dak en vallen de takken van de bomen af. Dan kun je beter binnen blijven. Koud. Doe mij maar een zonnetje. Staat het erop?