Er is een fout opgetreden, probeer het later nog eens.

De NPO app

Download

Dolfijnen kijken met sonar

30 mrt 2016 00:00

NTR • 3 min

Een dolfijn kijkt eigenlijk met zijn gehoor. Hij zendt hele hoge pieptonen uit die terugkaatsen naar de onderkaak van de dolfijn. Zo krijgt hij een beeld van zijn omgeving.

Dolfijnen hebben 'n soort bobbel op hun hoofd. Ik heb gehoord dat ze daarmee kunnen kijken. Hoe werkt dat? Hoe kijken dolfijnen onder water? Goeie vraag! En heel leuk om te beantwoorden. Waar kan dat beter dan hier, in het Dolfinarium. Sommige dolfijnen in het wild kunnen wel honderden meters diep gaan. Daar is het heel erg donker. En toch botsen ze nergens tegenaan en kunnen ze hun weg vinden. Alsjeblieft! Wil je er een geven? Ja, als het mag. Ja. Gooi maar. Een, twee, hoppa. Maar Bernadette, hoe kan dat? Ze hebben een onderwaterradarsysteem, een sonar. En een sonar zorgt ervoor dat ze bijvoorbeeld een vis kunnen vangen en gevaar uit de weg kunnen gaan. Hoe werkt dat dan? Ze zenden allemaal klikjes uit en die komen terug en zo lezen ze eigenlijk hun omgeving. Wauw. Die bult, op het voorhoofd van een dolfijn, heet een meloen. Het is eigenlijk een soort vetbult. Die bult versterkt en bundelt het geluid dat de dolfijn maakt voor echolocatie. Een dolfijn kijkt dus eigenlijk met z'n gehoor. Maar hoe werkt nou die dolfijnensonar? Een dolfijn zendt vanuit het blaasgat vlak achter de meloen... hele hoge pieptonen uit. En als dat geluid tegen iets aanbotst, zoals een ander dier of een rots... dan wordt dat weerkaatst en komt terug bij de dolfijn. En die echo hoort de dolfijn. Niet met z'n oren, maar met z'n onderkaak! Ja, dat is raar maar waar. Als zij geluidjes uitzenden met de meloen...komt het terug via de onderkaak. Dan gaat het naar het binnenoor en daar wordt het verwerkt in de hersenen. Zo krijgen ze een beeld van de omgeving. Wauw! Goed zo! Een zingende dolfijn! Maar deze geluiden maakt hij niet voor de sonar, toch? Nee. Dat zijn hele andere geluiden. Dit kwam uit het blaasgat, maar de echo komt uit de meloen. En dat kunnen wij als mens niet horen, toch? Nee, dat zijn te hoge geluiden voor onze oren. Maar ik heb een apparaatje, een detector... en daar kunnen we die hoge geluiden van de dolfijnen mee omzetten voor ons gehoor om het wel te horen. Dus als we bijvoorbeeld iets nieuws in het water gooien...dan kunnen dolfijnen dat opsporen met hun sonar. En nu horen we dus... het sonargeluid van Skinny hier in het water. Dat hoor je normaal niet. Goed zo, Skinny! We luisteren dus naar hoe zij kijkt. Dat is toch geweldig. Goed zo! Nou, die sonar van Skinny werkt top. Zoen op je meloen.