Er is een fout opgetreden, probeer het later nog eens.

De NPO Start-app

Download

De verlichting van straten en wegen

14 jul 2014 22:00

NTR • 3 min

In Nederland staan er in totaal zo’n drie miljoen lantaarnpalen. Deze lichtmasten gaan ongeveer een kwartier na zonsondergang aan en dit gebeurt automatisch. Maar hoe werkt dat precies?

Het schemert hier in Utrecht, het is bijna donker. Het is nat, regenachtig. Het zal niet lang meer duren of ze gaan aan. In Nederland staan er in totaal bijna 3 miljoen lantaarnpalen of lichtmasten moet je eigenlijk zeggen. Dat is het officiële woord. Hier in Utrecht alleen al zijn dat er al 58000. Ineens gaan ze aan maar er is niemand te zien die op een knopje drukt. Hoe gaan ze aan en wanneer gaan ze aan? Kijk ik heb hier een lijstje er daar staat precies bij elke dag vermeld hoe laat de zon op komt en ook hoe laat hij weer onder gaat. Ongeveer een kwartier na zonsondergang zouden hier de lichten aan moeten gaan. De zon gaat onder rond 20:04. Dat betekent dat de inschakeltijd 20:29 is. Dat is over een paar minuten. Ik ben benieuwd. Mooi hé. Maar nog steeds niemand die op het knopje drukt. Het gaat helemaal automatisch. Deze kast regelt de verlichting van een klein stukje Utrecht. Hier op de kaart kun je zien welk stukje. We zijn hier nu bij deze busbaan, de bushaltes, hier loopt een fietspad en de stoep wordt ook verlicht. Al die lichtpunten zijn verdeeld in lichtgroepen die je hier in de kast kunt zien zitten. Maar hoe gaan die lichten nou allemaal aan? Vaak wordt er een toon meegestuurd met een elektriciteitskabel. Zodra die toon hier binnenkomt in de kast, gaan de lantaarnpalen aan. In Utrecht gebruiken ze een ander systeem. Ze werken namelijk met gsm'etjes. Iedere kast hier heeft een eigen 06-nummer. De centrale computer stuurt dan een code, een berichtje, naar deze kast met bijvoorbeeld de tekst 'ga aan'. Dit is een mooi plekje hier. Mooi uitzicht op de busbaan. Laat ik nou de code en het nummer hebben van de kast. Let op. Een berichtje.Niet kijken anders doen jullie het ook. Verzenden. Let op hé. Ik zet de lantaarnpalen uit met mijn mobiele telefoon. Mooi hé? En nog iets. Ik heb hier de mobiele telefoon van de storingsmonteur. Berichtje: storing uithof. Op autowegen is het licht een beetje oranje/geel-achtig. Dat is rustiger voor je ogen en veiliger, maar het verkleurt wel. Een wit tasje als deze wordt onder zo'n lamp ontzettend oranje. Mensen en kleuren herkennen is onder zo'n lamp dus veel moeilijker. Vandaar dat ze op fiets- en wandelpaden en zoals hier op de bushalte wit licht gebruiken. Zo zie je meer details en kunnen mensen elkaar makkelijker herkennen. Geeft een veilig gevoel. Even kijken. 58000 lantaarnpalen gaan morgen aan op 20:26. Dat is 3 minuten vroeger. Mocht je dat nou toevallig zien dan weet je nu hoe ze dat doen.