Er is een fout opgetreden, probeer het later nog eens.

De NPO app

Download

De kralen smelten een beetje als ze verwarmd worden

9 mrt 2014 23:00

NTR • 3 min

Strijkkralen zijn keihard, hoe kunnen ze dan toch aan elkaar blijven plakken? Door de kralen te verwarmen, bijvoorbeeld met een strijkijzer, smelten de kralen aan elkaar vast. Handig!

Hier is Timo van het Klokhuis kantoor! Is er hier een vragensteller? Waarom plakken strijkkralen aan elkaar? Ik snap wel waarom je die vraag stelt, je plakt zelf aan alle kanten. Is dit een goede vraag? Jeetje, wat een kleverige bende hier zeg. Doei! Heerlijk zo'n strijkkralenbad en met strijkkralen kun je ook geweldige kunstwerken maken. Wat dacht je bijvoorbeeld van deze mooi fee of van deze piraat of vlinder. Strijkkralen zijn keihard. Hoe blijven die nou aan elkaar vastplakken? Die strijkkralen worden gemaakt van deze kunststof korrels: polyethyleen. En hier begint het allemaal, want deze korrels worden hier gemengd met een kleurtje. In dit geval groen. En dan worden deze gekleurde korrels aan de extruder toegevoegd. Een extruder is een lange buis waarin de korrels tot 160 graden worden verwarmd. Dat is heel erg heet. In die extruder draait een schroef. Die transporteert de korrels naar voren. Het wordt hierbinnen zo heet gemaakt zodat de korrels gaan smelten. Dat kun je hier heel goed zien. Dat smelten is eigenlijk behoorlijk vreemd. Want iets dat eerst heel erg hard is, bijvoorbeeld chocolade of strijkkraaltjes, wordt zachter als je het gaat verwarmen. Hoe kan dat nou? Dat komt omdat alles om ons heen bestaat uit moleculen. Dat zijn hele kleine deeltjes die je met het blote oog niet kunt zien. We gaan er even vanuit dat dit moleculen zijn, maar dan sterk uitvergroot. Chocolade, als dat vast is en niet gesmolten, dan zijn de moleculen erg rustig en bewegen ze amper. Maar op het moment dat je de chocolade gaat verwarmen, dan worden de moleculen onrustig en gaan ze bewegen. Op die manier wordt de chocolade vloeibaar. Dat zelfde gebeurt eigenlijk met strijkkraaltjes. Het moment dat je ze gaat verwarmen. Nu wordt de slang dunner gemaakt en gekoeld in deze bak met koud water. De inmiddels afgekoelde en harde slang gaat door een trekbak en wordt vervolgens in stukjes geknipt. Precies op maat zodat jij ze kunt gebruiken op je strijkkralenbordje. Maar je hebt nu een bak vol met kralen, maar alleen nog maar in 1 kleur. In deze ton worden de verschillende kleuren gemixt: en mixen maar. De kralen uit de mixton komen in deze bak terecht en worden dan in zakjes gestopt. De computer kan precies berekenen hoeveel kralen er in een zakje moeten. Om bijvoorbeeld een olifant te maken, of een bloem of een kikker. Noem maar op. En dan kan het puzzelen echt beginnen. En nu het bijzondere van de strijkkralen. Als je kunstwerkje af is, ga je er met je strijkbout over heen. Dan gebeurt er eigenlijk hetzelfde als in de extruder. De kraaltjes smelten, alleen ze smelten een klein beetje. Een strijkbout is wel heet, maar niet zo heet als de extruder. Op het moment dat je het strijkijzer uitzet, koelen alle strijkkraaltjes af. Alle moleculen van alle kleurtjes zitten aan elkaar vast geplakt en zijn niet meer kapot te krijgen.