Er is een fout opgetreden, probeer het later nog eens.

De NPO app

Download

Panorama Mesdag in Den Haag

12 feb 2016 00:00

NTR • 3 min

In Den Haag hangt een bijzonder schilderij. Het is een panorama van het strand in Scheveningen. Het heet Panorama Mesdag, en het is met een lengte van 120 meter het grootste schilderij van Nederland.

Een panoramafoto geeft een mooie brede blik op de plek waar je de foto maakt. Ruim honderd jaar geleden was het mode om een panorama te schilderen. En het bekijken van zo'n panorama was echt een uitje. Dat deed je met het hele gezin, net zoals nu de bioscoop. Hier in Den Haag hangt zo'n doek. Het is het grootste schilderij van ons land. Zo hee! Dit is echt megagroot. Het is een hele beleving. En het is dus in 1880 hier echt...geschilderd door meerdere schilders, onder leiding van Hendrik Willem Mesdag. Precies op deze plek maakte Mesdag zijn panorama, vanaf het Seinpostduin in Scheveningen. En dat is wel bijzonder, want 130 jaar geleden had hij geen... mobieltje met een panoramafunctie waarop je de foto's zo aan elkaar kon plakken. Nee, hij moest kijken naar de omgeving en tekenen wat hij zag. Dit is zijn schetsenboek. Het origineel uit 1880. Hier zie je de verdeling van zijn panorama. Wat wordt waar geschilderd? En dit is dan de eerste opzet voor zijn panorama. En dit is het eindresultaat. Panorama Mesdag. Het is 14 meter hoog en maar liefst 120 meter lang. Dat is langer dan een voetbalveld. Als je dit doek uit een helikopter zou hangen, dan is-ie langer dan de Dom in Utrecht hoog is. Nou ja, je begrijpt: Dit is echt het grootste schilderij van ons land. Maar hoe schilder je nou zo'n panorama? Daarvoor gebruikte Mesdag deze houten standaard met een glazen cilinder. Hij zette hem op een duintop op Scheveningen en hij tekende...vervolgens op deze glazen cilinder alles wat hij zag. Bootjes, paarden met mensen. Vervolgens zette hij deze standaard met glazen cilinder hier neer... en vanaf deze plek stuurde hij zijn collega's aan en vertelde hij exact wat zij moesten schilderen. Het schilderij moet de indruk wekken dat je in de verte kunt kijken... en het moet echt zo voelen en lijken alsof je op een duintop staat. Ze hebben heel handig gebruik gemaakt van perspectief. Bij hoge uitzondering mag er even overheen. Dit mag normaal dus niet. Kijk. Echt zand, echt helmgras. Ah! En nu kan ik ook de bovenkant zien. Ik loop nog wel een heel stuk door, en dan kan ik de onderkant ook zien. En ik zie ook de verfstreek, dus de magie gaat er wel een beetje vanaf als je dichterbij komt. We zijn nu achter het doek. We zijn ook 14 meter omhoog geklommen. En nu kun je pas zien hoe groot het doek wel niet is. Wat een schilderij! Een doek met zoveel historie, op zo'n bijzondere manier gemaakt. 14 meter hoog, maar liefst 120 meter lang. Tja, dan mag je toch wel zeggen: Dit is het allergrootSTE schilderij van Nederland.