Er is een fout opgetreden, probeer het later nog eens.

De NPO app

Download

Min. van Verkeer en Waterstaat, 1988

28 nov 2013 12:54

• • 27 min

Filmreportage van de afsluiting van de Oosterschelde d.m.v. van pijlerdammen. De film, gemaakt door Joop Burcksen en Ruud Herblot in opdracht van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat, volgt de bouw van deze unieke dam op de voet en maakt, d.m.v. animatiefilms, de constructie en het verloop van de werkzaamheden duidelijk. Zoals uit het commentaar naar voren komt bestonden nergens ter wereld analoge situaties, zodat de deelnemers in de bouwcombinatie talloze werkwijzen, apparatuur en hulpschepen zelf hebben ontwikkeld. Deze film is een remake van een eerdere versie en eindigt bij de opening van de pijlerdam door Koningin Beatrix en minister Smit-Kroes in 1988. tekst in Nederlands, engels, frans, duits en spaans tegen achtergrond van grauwe zee geleidelijk overgaand in buiten- en binnendijks land, gefilmd vanuit steeds lager vliegende helikopter : DELTA FINALE een stormvloedkering voor veiligheid en milieu. Volgt opsomming van de filmmakers 02.37 Echtparen in Zeeuwse klederdracht wandelen naar de ingang van een kerk met hoge toren; close-ups van man en vrouw in gesprek; akker met wuivend graan met op achtergrond hoge flatgebouwen; grazend vee in enige decimeters boven waterspiegel van belendende sloot uitstekend weiland. Pechiney-fabriek op het Sloe-industrieterrein. Luchtopname van schorrengebied; betonnen muur boven op een dijk ter bescherming van lager gelegen boerderij, huizen langs een poldervaart met hoog waterpeil. Schip passeert in hoog boven het omringende land gelegen kanaal. Jongens in zwembroek kijken naar het beneden hun voortrazende verkeer in het Gouwe aquaduct en duiken dan massaal in het water. Zeeschip op de Nieuwe Waterweg passeert a.h.w. binnen handbereik straat in Maassluis 03.48 Wielrenner op trainingsrit neemt kleine klim tegen de dijk op. Dorpje achter de duinen, aan de voet waarvan een smal strand. Golven met orkaankracht rollen in bergen van wit schuim stuk op de boulevard terwijl trawler golfdalen induikt en golftoppen beklimt op een woeste zee. Gravures van de stormvloeden in de Middeleeuwen. Journaalbeelden van de overstromingsramp in februari 1953 04.42 Kaart van de Noordzee en de haar omringende landen, en van het Deltagebied in Nederland, waarop door animatie de geplande afsluitingen worden aangegeven. Eerst de stormvloedkering in de Hollandse IJssel bij Krimpen, vervolgens dammen tussen Noord-Beveland enerzijds en Zuid-Beveland en Walcheren, en Katseveer en Vrouwenpolder, dan de Grevelingendam tussen Schouwen en Overflakkee, vervolgens de stervormige Volkerakdam en tenslotte de dammen in het Haringvliet, de Grevelingen en de Oosterschelde 05.12 Kaart van de monding van de Oosterschelde, waarin de twee aan te leggen eilanden worden ingetekend. Onderwatervegetatie in de Oosterschelde, in de modder rondwroetende snip (vogel). Zeesterren en schelpen onder en rondscharrelende watervogels boven water. Tweetal biologen loopt door schorrengebied en inventariseert minitieus de bodemvegetatie, uitprinten van de computergegevens van vegetatie en vogeltellingen 06.02 Sikorsky S-61N hefschroefvliegtuig van KLM Helikopters daalt langzaam. Trommel met watermonsters wordt omhoog gelierd en aan boord genomen en in het lab ter analyse opgehangen. Doseerarm transporteert hoeveelheid water in een overslagbeweging naar meetapparaat. Uitdraai van de metingen. Luchtopname van de stormvloedkering met gesloten schuiven 06.46 Animatie van de schematische uitvoering van de bouw van de stormvloedkering: eerst een te graven sleuf in de zeebodem, waarna voor en achter de sleuf matten worden gelegd om de zeebodem aldaar vast te houden. Speciaal ontworpen verdichtingsponton trilt met 4 naalden de bodem van de sleuf aan, waarna met grind en zand gevulde funderingsmatrassen de bodem afdekken. In een volgende fase is een opengewerkte constructie van de kering reeds ingetekend, waarbij vervolgens een verankeringsponton uiterst nauwkeurig in positie wordt gebracht. Hefschip met pijler meert af tegen de ponton en laat de pijler tijdens de kentering van het tij op de funderingsmatras zakken 07.56 In een volgende fase, als weer een pijler is afgezonken, wordt een brugelement boven over de pijlers gelegd ter verlenging van de reeds gelegde elementen, nadat eerst de voet van de pijlers met lagen stortsteen is omgeven. Opzetstukken worden op de pijlers gezet waarna tussen de pijlers beweegbare stalen schuiven worden gemonteerd, gevolgd door een betonnen drempelbalk op de bodem tussen de pijlers, die de grootte van de doorstroomopeningen bepaalt. De laag stortsteen rond de pijlers wordt verhoogd tot bijna de bovenkant van de drempelbalk. De schuiven zakken allen gelijktijdig en houden het door storm of orkaan opgezweepte water tegen 08.31 Immens overdekt laboratorium waar in het bassin pijlers op schaal zijn neergezet. Schaalmodel van het hefschip wordt tegen het schaalmodel van de verankeringsponton geduwd. Hefschip glijdt van de bouwhelling, de verankeringsponton glijdt van de scheepshelling. Luchtopname van de 3 km lange, tijdelijke brug tussen vaste wal en het bouwdok op het werkeiland Neeltje Jans waar zwermen zeevogels opvliegen en neerstrijken 09.34 Kraanmachinist kijkt neer op vlechtwerk van 25x50 meter van wapeningsstaal t.b.v. de voet van een pijler. De betonfabriek, waar juist een betontruck wegrijdt. In positie brengen van een kubel met beton boven de stortplaats (noot 1). De stortplaats gezien vanuit de kraan. Spankabel van hoogwaardig staaldraad wordt do uitgespaarde gaten in de pijlervoet gevoerd en, na ontvangen telefonische aanwijzing, met automatische slijpmachine op lengte afgesneden. Zware vijzel wordt aan de tros kabels in een doorvoergat gekoppeld en in werking gesteld. De wijzer van de rekmeter loopt van 400 naar 500 kg/cm2 (noot 2) 10.25 Luchtopname van in positie gebrachte verdichtingsponton belast met het onder water aanbrengen van beschermende waarvan de 4 kolomdikke trilnaalden sychroon omlaag zakken. Animatietekening van de in bedrijf zijnde ponton op de bodem van de uitgebaggerde sleuf. Controleruimte aan boord van de ponton, waar nauwkeurig de voortgang van het verdichten op een kaart wordt bijgehouden, opborrelende modder. Afvieren van halfcirkelvormig segment naar een grote stalen stalen cylinder, waarop de funderingsmatten gewikkeld zullen worden. Fabrieksgebouw, waar de matten vervaardigd worden. Langwerpige gazen korven worden door railkraan voorzichtig op nylon doek neergelaten, waarna dit machinaal met een dikke laag grind bedekt wordt. Nylon bovendoek van de mat dat door de op gelijke afstanden aangebrachte pennen op een grote noppenmatras lijkt 11.47 Het wikkelen van de funderingsmat op de cylinder. Luchtopname van fabriek en het wikkelen van de mat. De nu drijvende cylinder met daarop 8000 m2 funderingsmat wordt door sleepboten van de fabriek naar de ponton dat de 'legoperatie' uitvoert getrokken en met behulp van de getijdestroom in de geopende fuik van het vaartuig gevaren. Overzicht van het de operatie; heel langzaam draait de drijvende cylinder rond in het water bij het afwikkelen van de funderingsmat. Operator achter controlepaneel. Een der gieken van de ponton, waaraan de rol met de mat hangt en waarvan de kabels langzaam afrollen. Controlevaartuig, uitgerust met televisiecamera's wordt vanaf de ponton in het water neergelaten 13.06 De controlekamer, waarin op tal van televisieschermen de oppervlakte van de funderingsmat tijdens het leggen geinspecteerd wordt om de juiste positie te handhaven en eventuele beschadigingen op te sporen; het bouwdok op het werkeiland met pijlers in verschillende constructiefasen. Aankomst van een compleet, elders in het land vervaardigd, wapeningssegment, dat met een kraan op zijn plaats in de pijlerwapening wordt gebracht. Betontrucks voor het vervoer van de betonspecie van fabriek naar stortplaats; ophijsen van een tot de rand met specie gevulde kubel, die precies boven de stortplaats afgevierd wordt. Vloeibare betonspecie stroomt uit de kubel in de storttrechter. 14.13 De parkeerplaats op het eiland aan de voet van de torenhoge pijlers. Afgeloste arbeiders rijden in hun auto's over de tijdelijke verbindingsbrug naar huis. De bouwput bij nacht, betonstorten bij lamplicht. Overzicht van het bouwdok met bouwkranen en de 30 tot 40 m hoge pijlers in verschillende fasen van afbouw. Luchtopname van het bouwdok met 18 geheel complete pijlers. De pijlers in het verder geheel lege dok; topambtenaar van het ministerie haalt handle over en uit persmond spuit het water over de bodem van het dok. Tweetal jongens plast met een fikse straal in het dok. De verschillende fasen van het onder water zetten van de bouwput met steeds stijgende waterspiegel 15.48 Het hefschip nadert een pijler, luchtopname van het hefschip en de voor transport in het water gereedstaande pijlers, waaromheen de ringdijk van het oorspronkelijke bouwdok geheel is weggebaggerd. De met geavanceerde plaatsbepalingsapparatuur uitgeruste brug van het hefschip. Luchtopname van het invaren rond de pijler van U-vormig geconstrueerde hefvaartuig. De hijsklauwen aan een der hefportalen; metersdikke voet van een pijler, overhalen van een korte handle. Het voorste hefportaal. Het hefschip met een aan de portalen hangende pijler 16.32 Modern ingerichte scheepsbrug met televisieschermen en computergestuurde richtapparatuur, televisiescherm waarop de positie van het schip t.o.v. de funderingssleuf zichtbaar is. Luchtopname van het in de juiste positie gebrachte verankeringsponton, het hefschip nadert de verankeringsponton. De brug van het hefschip, klamp van het hefschip wordt neergelaten over een bolder op de ponton. Controlekamer van het hefschip en televisiebeeld van de plaatsbepaling op de zeebodem. Het hefschip ligt tegen de verankeringsponton in positie 17.16 Woud van omhoog en omlaag lopende staalkabels, de langzaam vanaf het hefschip zakkende pijler. Luchtopname van de combinatie hefschip/ponton in de monding van de zeearm en van de rij reeds op hun plaats afgezonken pijlers. Animatietekening van het aanbrengen van brugelementen over de pijlers. Reeds aangevoerde geheel voorgefabriceerde brugelementen op het terrein van het werkeiland. Transport te land van een element door een portaalkraan op rails 17.58 Werelds sterkste zelfvarende bok, speciaal voor dit werk ontworpen en gebouwd, trekt zich, met een betonnen verkeerskoker in de takels, langzaam in positie tussen pijlers. Aflopen van de winch, het brugelement zakt op zijn plaats. Overzicht van de bok Taklift 2 tijdens het plaatsen van een element 18.35 Voorman blaast op rangeerhoorn, explosie in de wand van steenbrokken rond de pijler. Zware voorwiellader lost zijn met stukken steen beladen bak in de bak van de van een steengroeve. Een volgend waarschuwingssignaal en een tweede explosie slaat met enorme stofwolken een ponton, waarna de bak aan een omvangrijke kolom hydraulisch opgehesen wordt. De hefkolom draait naar de gat in de wand van de groeve. Luchtopname van de ponton plaats waar de steen gestort moet worden, de machinist in zijn kabine. De kolom met de bak, electronisch op de juiste plaats gestuurd, zakt in het water. Het tot dusver gereedgekomen stuk pijlerdam 19.39 Animatietekening van het aanbrengen van de stalen afsluitschuiven, een drietal schuiven tijdens de constructie. Lassen aan een buisverbinding, transport van een schuif per oplegger voor extreem zwaar vervoer, uitgerust met vele, meesturende assen. Schuif in de takels van voor de pijlerdam liggende drijvende bok. De schuif boven de betonnen verkeerskoker. De schuif zakt langzaam tussen de opzetstukken van tweetal pijlers. De reeds aangebrachte schuiven gefilmd vanaf het water en vanuit de lucht 20.54 Bouwdok op het werkeiland waarin de betonnen dorpelbalken voor de dam zijn geconstrueerd, drijvende bok met dorpelbalk tussen de klauwen. Staalkabel loopt over horizontale schijf bij het op zijn plaats houden van de bok. De operator in de controlekamer. Het voorzichtig boven de plaats van het neerlaten manoevreren, aflopende winchkabel. Animatie van de plaats van de dorpelbalken tussen de pijlers 21.37 De bijna voltooide stormvloedkering in de stroomgaten van de Oosterschelde, waar talloze belangstellenden zich voor de officieele opening verzameld hebben. In de straffe zeewind wapperende vlaggen. Tussen twee rijen van in klederdracht gestoken Zeeuwse mannen en vrouwen wandelt koningin Beatrix met haar buitenlandse gasten en de toelichting gevende minister van verkeer en waterstaat, mw. Neelie Smit-Kroes, naar de officieele tribune. Wuivende meisjes in promotie-klederdracht 22.08 Koningin Beatrix beklimt het podium, prinses Juliana en prins Bernhard kijken aandachtig omhoog. de koningin met naast haar haar minister spreekt in de microfoons en verzet een handle t.b.v. de officieele ingebruikstelling. Honderden witte ballonnen stijgen op boven de pijlerdam. Close-up van prins Bernhard, geinteresseerd toekijkend, de laatst aangebrachte schuif zakt omlaag. Close-up van Dr. von Weiszacker, president van de Bondsrepubliek. Prins Claus in gesprek met de Hertogin van York, geboren Sarah Ferguson. Vuurpijlen stijgen op vanachter de dam. De koningin deelt mede dat de stormvloedkering in de Oosterschelde is gesloten en dat de Deltawerken zijn voltooid. Sleepboten spuiten hoge stralen water omhoog en scheepshoorns loeien 22.58 Prinses Juliana, prins Bernhard en prins Claus klinken op de plechtigheid evenals koningin Beatrix en koning Boudewijn. Neelie in gesprek met Fergie. Close-up van een stralende koningin. De pijlerdam in vogelvlucht. kolkend en schuimend wit water stroomt door de doorlaatopeningen 23.22 Aanbrengen van voorgefabriceerde elementen aan weerszijden van de verkeerskoker met behulp van een op de verkeerskoker rijdende kraan. De kraan en de reeds gemonteerde elementen, storten van de asfaltlaag op de elementen en de verkeerskoker. Wals plet het nog hete asfalt. De geheel gereed gekomen stormvloedkering met autoverkeer, gezien vanuit de lucht. Luchtopname van de uit drie pijlerdammen en twee eilanden bestaande stormvloedkering 24.08 De sluis in de waterkering, vissersschepen uit aan de zeearm gelegen havens in de sluis. Een vissersscheepje verlaat de sluis in het kielzog van voorliggers. Het looppad onder de rijweg. Drietal robben in het zacht stromende water; luchtbellen gaan vooraf aan het opduiken van tweetal sportduikers. Tweetal duikers legt de uitrusting af op de dijk. Vissende schepen op het in de ondergaande zon blinkende wateroppervlak. Kunstschilder op de dijk maakt aquarel. Golven rollen naar de pijlerdam 25.11 Het bedieningsgebouw van de dam met op de voorgrond door storm opgezweepte golven, de bedieningsruimte, waar de open pijlerdam op televisieschermen geprojecteerd wordt. Operator ontvangt waarschuwing voor hoge waterstand en deelt mede te gaan sluiten. Een schuif in opgetrokken en neergelaten positie, hetgeen op het televisiescherm geprojecteerd wordt. tegen de dam rollende witschuimende golven 25.47 Dorp achter de dijk. Zeeuw beklimt de kruin van een dijk. Close-up van de man, uitkijkend over de monding. Wandelaars op de dijk, de pijlerdam in vogelvlucht. Het door de openingen van de dam stromende zeewater, waarop de opdrachtgever van de film en de namen van de bij de bouw betrokken ondernemingen geprojecteerd worden. Gesproken taal: Nederlands Commentaar: Nederlands Deze film is een update van de film Deltafinale. Er zijn ook versies aanwezig in engels, duits, frans en spaans. 117225