Er is een fout opgetreden, probeer het later nog eens.

De NPO app

Download

Sinds 1815 de controlerende macht

6 mrt 2014 15:32

NTR • 1 min

Tot 1848 benoemde de koning de leden van de Eerste Kamer. Na de grondwetswijziging die dankzij Thorbecke tot stand kwam, werden de leden van de Eerste Kamer gekozen door de leden van de Provinciale Staten. Het portret van koning Willem II hangt er nog steeds.

Dit is de vleugel van de Eerste Kamer. Hierachter ligt de prachtige zaal van de Eerste Kamer, een oude Statenzaal van Holland uit het midden van de 17e eeuw van de architect Pieter Post. Stadhouderlijk architect. Ik ben heel benieuwd. Oh dat is mooi. Dat heeft Pieter Post slim gedaan. Een hele grote zaal, maar er is eenheid gekomen door grote pilasters aan de zijkant aan alle wanden en die dragen dan van de mooi bogen, platte bogen, aan het plafond. Alles beschilderd en dan allemaal doorkijkjes en dan is het net of vreemde volkeren door een gat naar beneden kijken. Meekijken naar de vergaderingen van de Staten van Holland die deze zaal hebben gebouwd. Nu is het de zaal van de Eerste Kamer. Die vergadert hier elke dinsdag en ze vergaderen over de wetgeving die gemaakt wordt in de Tweede Kamer. Dus het is een controlerend instituut. De leden van de Eerste Kamer werden vroeger persoonlijk door Willem I benoemd. De koning had die macht. Het waren zijn dienaren en dan zaten ze hier. Ze waren vaak ook van hoge adel. Dat veranderde allemaal in 1848. Dan is er een soort geest van revolutie in Europa, vooral in Frankrijk. Maar ook in Nederland wordt het onrustig wat politiek betreft. En de politicus Thorbecke ontwerpt een nieuwe grondwet. De grondwet van 1848 is de basis van de huidige parlementaire democratie. De koning had vroeger macht, maar nu niet meer. En omdat hij aanwezig wilde blijven in het gehoor van de Eerste Kamer, schonk hij dit portret. Geschilderd door Kruseman, society schilder uit die tijd. De koning meer dan levensgroot, staande voor zijn troon zoals hij werd ingehuldigd in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. Hij schonk het met de woorden 'Ik kan niet altijd bij u zijn, maar ik geef u daarom dit portret opdat ik altoos bij u ben'.