Er is een fout opgetreden, probeer het later nog eens.

De NPO app

Download

Brandpunt

Brandpunt - Jongens op achterstand - preview

15 mei 2013 06:07

• KRO •

De cijfers liegen er niet om. Jongens verlaten school vaker zonder diploma, ze zijn oververtegenwoordigd in het speciaal onderwijs, jongens blijven vaker zitten en presteren structureel onder hun niveau. De achterstand van meisjes leidde tot maatschappelijk debat en campagnes, maar een aanpak van de huidige achterstand van jongens blijft uit. Teveel jongens met een HAVO-advies komen in het VMBO terecht en teveel jongens met een VWO advies eindigen op de HAVO. Opvallend genoeg scoren jongens op hun CITO-toets in de laatste groep van de basisschool juist net iets beter dan meisjes, maar eenmaal op het voortgezet onderwijs begint het verval.

De cijfers liegen er niet om. Jongens verlaten school vaker zonder diploma, ze zijn oververtegenwoordigd in het speciaal onderwijs, jongens blijven vaker zitten en presteren structureel onder hun niveau. De achterstand van meisjes leidde tot maatschappelijk debat en campagnes, maar een aanpak van de huidige achterstand van jongens blijft uit. Teveel jongens met een HAVO-advies komen in het VMBO terecht en teveel jongens met een VWO advies eindigen op de HAVO. Opvallend genoeg scoren jongens op hun CITO-toets in de laatste groep van de basisschool juist net iets beter dan meisjes, maar eenmaal op het voortgezet onderwijs begint het verval. De cijfers zijn breed bekend: van het Ministerie van Onderwijs tot het onderwijsveld zelf, iedereen is op de hoogte. Maar concrete acties om de achterstand van jongens aan te pakken, blijven uit. Rector Joost van Rijn van het Lek en Linge-college vindt daarom dat het huidige Nederlandse onderwijs jongens willens en wetens in de kou laat staan: "En de reflex die men overwegend heeft: ja maar die meisjes doen het toch goed. Ik hoor zelfs wel eens: dat is toch helemaal niet erg dat die jongens het minder goed doen. Terwijl ik denk van: dat zijn dezelfde mensen die het in de jaren tachtig ontzettend erg vonden dat die emancipatie van die meisjes zo moeizaam op gang kwam. Dan denk ik: 'Nu zou je het toch echt moeten aantrekken, want het is een verspilling van talent'." Uitdaging In de jaren 80 zijn het nog de meisjes die fors achterlopen op de jongens. Het onderwijs en de schoolboeken waren toen vooral gericht op jongens. De achterstand van meisjes leidt indertijd wel tot ophef en nationale campagnes. Wiskundeleraar Mark Boeijen ondervindt de problematiek op dagelijkse basis: meisjes doen keurig wat ze wordt opgedragen, oefenen hun sommen en maken hun huiswerk. Jongens moeten - veel meer dan nu het geval is - getriggerd worden, uitgedaagd. "Ik zie gewoon meer jongens onder hun niveau presteren, terwijl als je zo met ze praat over nieuwe dingen dan zijn ze er vaak eerder erbij dan de meisjes. Die denken dan nou ja, heeft het niets met de stof te maken dan ga ik iets anders doen. Maar hoe komt dat? Door hoe wij de stof aanbieden en wat wij belonen in onze toetsing. Dus als je in je toetsing heel erg beloont dat iemand gewoon braaf geoefend heeft, dan zullen ook die brave oefenaars hoog scoren, en als je zou belonen bijvoorbeeld een beetje raadselachtige wiskunde, waar je over moet nadenken, wat je van allerlei kanten kan bedenken, als je dat gaat belonen, dan denk ik dat het verschil weg is. Presteren heeft iets te maken met uitslag van toetsen, niet zoveel met leren. En meisjes leren misschien anders van nature." Brein En er zijn meer verschillen: De achterstand van de meisjes was een maatschappelijk probleem, de huidige achterstand van jongens heeft een biologische oorzaak. De hersenen van jongens rijpen langzamer. Hoogleraar Jelle Jolles van de VU:" De ontwikkeling van het brein loopt langer door dan we dachten, namelijk tot ruim na het 20e jaar. Het tweede is dat het jongensbrein langer doorrijpt dan het meisjesbrein, daar kan best wel eens een gat van 2 jaar in zitten. Dus dat het meisjesbrein al rijp is, het jongensbrein doet er dan nog 2 jaar over. De derde is dat de taalontwikkeling bij de meisjes sneller gerijpt is dan bij jongens, terwijl in de 4e plaats voor jongens geldt dat de hersendelen die met ruimtelijk denken, met rekenen, het schatten van getallen, die zijn eerder klaar dan bij meisjes. Er zijn gewoon verschillen tussen jongens en meisjes in de rijpingssnelheid van delen van het brein." Het zijn verschillen waar de dagelijkse onderwijspraktijk nog volledig aan voorbij gaat. De kennis is voorhanden. Maar gelijke monniken, gelijke kappen is nog steeds het devies: Jongens en meisjes worden opgeleid en getoetst volgens dezelfde criteria. Studiehuis De invoering van het studiehuis helpt ook niet mee. Het systeem, dat eind jaren '90 werd ingevoerd, doet een groot beroep op zelfstandig kunnen werken en plannen. De bedoeling was de aansluiting met het hoger onderwijs te verbeteren, maar het studiehuis heeft een onbedoelde bijwerking: het beloont een 'meisjesachtige' leerstijl en straft een 'jongensachtige' leerstijl juist af. Met als gevolg: jongens op achterstand.

Brandpunt >