Er is een fout opgetreden, probeer het later nog eens.

De NPO app

Download

Multifilm Batavia, 1939-1941

26 sep 2013 14:51

• 2 min

Deel van de eerste acte (latere actes zijn niet bewaard gebleven) van een kleurenfilm over het Godeneiland Bali in 1939-1941. Scenes: In ondiep water tussen rotsen badende eilandbewoners Close-up van poserende Balinese. Badende mensen Bejaarde Balinees met onderscheiding op zijn baadje strijkt zijn grijze snor op en flirt met de jonge vrouw waarbij beiden beginnen te lachen Badende vrouwen in het snelstromende rivierwater waarin zich vervolgens vrouwen met waterkruiken begeven In 1938 werd filmmaker en oprichter van de Haarlemse filmfabriek Multifilm, Jan Cornelis Mol door de Rotterdamse Lloyd gevraagd een kleurenfilm te maken over het leven in Nederlands-Indië. De kleurenfilm was nog volop in ontwikkeling en Mol, die altijd te porren was voor het werken met nieuwe technieken, stortte zich op het project. In 1939 vertrok hij naar Nederlands-Indië en bezocht aldaar West-Java en Bali. Toen in 1940 de oorlog in Nederland uitbrak, was de filmmaker genoodzaakt in Indië te blijven. Om zijn werkzaamheden toch te kunnen voortzetten richtte hij daar met financiële steun van de Rotterdamse Lloyd en Radio Holland het filiaal Multifilm Batavia op. Samen met filmmaker Max de Haas, die eveneens naar Nederlands Indië was vertrokken, werkte hij aan anti-Japanse propagandafilms. Toen de Japanners in 1942 Nederlands-Indië binnenvielen staakten de filmmakers hun activiteiten. Mol werd door de Japanners gedwongen als technicus te werken aan Japanse propagandafilms en werd uiteindelijk in een interneringskamp geplaatst. Na de oorlog werd Mol door de Netherland-Indies Government Information Service (NIGIS) naar Australië gehaald om te herstellen van de schade die hij in het kamp had opgelopen. Aldaar onderhandelde hij over het verspreiden van Nederlandse filmpropaganda in Nederlands-Indië. Er ontstond een fusie tussen de film- en fotografie afdeling van de NIGIS en Multifilm Batavia, dat voortaan het Gouvernementsbedrijf Multifilm-Batavia zou heten. Onder deze noemer produceerde het bedrijf vanaf eind 1946 het wekelijkse bioscoopjournaal Wordende wereld, met daarin allerlei actualiteiten uit de omgeving. Het journaal werd eveneens door enkele Nederlandse bioscopen vertoond. Naast het bioscoopjournaal vervaardigde de firma een aantal films waarvoor in de Nederlandse bioscopen helaas weinig aandacht bestond. In 1949 besloot J.C. Mol Multifilm Batavia aan het Gouvernement te verkopen, waarna hij naar Nederland terugkeerde. Scenes:

Deel van de eerste acte (latere actes zijn niet bewaard gebleven) van een kleurenfilm over het Godeneiland Bali in 1939-1941. Scenes: In ondiep water tussen rotsen badende eilandbewoners Close-up van poserende Balinese. Badende mensen Bejaarde Balinees met onderscheiding op zijn baadje strijkt zijn grijze snor op en flirt met de jonge vrouw waarbij beiden beginnen te lachen Badende vrouwen in het snelstromende rivierwater waarin zich vervolgens vrouwen met waterkruiken begeven In 1938 werd filmmaker en oprichter van de Haarlemse filmfabriek Multifilm, Jan Cornelis Mol door de Rotterdamse Lloyd gevraagd een kleurenfilm te maken over het leven in Nederlands-Indië. De kleurenfilm was nog volop in ontwikkeling en Mol, die altijd te porren was voor het werken met nieuwe technieken, stortte zich op het project. In 1939 vertrok hij naar Nederlands-Indië en bezocht aldaar West-Java en Bali. Toen in 1940 de oorlog in Nederland uitbrak, was de filmmaker genoodzaakt in Indië te blijven. Om zijn werkzaamheden toch te kunnen voortzetten richtte hij daar met financiële steun van de Rotterdamse Lloyd en Radio Holland het filiaal Multifilm Batavia op. Samen met filmmaker Max de Haas, die eveneens naar Nederlands Indië was vertrokken, werkte hij aan anti-Japanse propagandafilms. Toen de Japanners in 1942 Nederlands-Indië binnenvielen staakten de filmmakers hun activiteiten. Mol werd door de Japanners gedwongen als technicus te werken aan Japanse propagandafilms en werd uiteindelijk in een interneringskamp geplaatst. Na de oorlog werd Mol door de Netherland-Indies Government Information Service (NIGIS) naar Australië gehaald om te herstellen van de schade die hij in het kamp had opgelopen. Aldaar onderhandelde hij over het verspreiden van Nederlandse filmpropaganda in Nederlands-Indië. Er ontstond een fusie tussen de film- en fotografie afdeling van de NIGIS en Multifilm Batavia, dat voortaan het Gouvernementsbedrijf Multifilm-Batavia zou heten. Onder deze noemer produceerde het bedrijf vanaf eind 1946 het wekelijkse bioscoopjournaal Wordende wereld, met daarin allerlei actualiteiten uit de omgeving. Het journaal werd eveneens door enkele Nederlandse bioscopen vertoond. Naast het bioscoopjournaal vervaardigde de firma een aantal films waarvoor in de Nederlandse bioscopen helaas weinig aandacht bestond. In 1949 besloot J.C. Mol Multifilm Batavia aan het Gouvernement te verkopen, waarna hij naar Nederland terugkeerde. Scenes: