Er is een fout opgetreden, probeer het later nog eens.

De NPO app

Download

Ufa Universum Film, mei 1940

27 dec 2010 13:06

VPRO • 12 min

Duits nazi-bioscoopjournaal (“Ufa-Tonwoche”) van 22 mei 1940, waarin de Duitse aanval op België en Nederland belicht wordt. Unieke filmbeelden vanuit Duits perspectief over de meidagen van 1940 waarin Nederland werd bezet. De originele Duitse nazi-beschrijving uit mei 1940 van de film was als volgt: Voorgeschiedenis van de “Westfeldzuge” (Duitse benaming van de bezetting van Nederland, België en Luxemburg vanaf 10 mei 1940). De geallieerden wilden via België en Nederland het Roer-gebied binnenvallen en daarmee de Maginot-linie naar het Noorden versterken. Om dat te voorkomen beval de Führer op 10 mei 1940 de aanval op de Westelijke landen. De bezetting werd beschouwd als een “verdedigingsactie”, waarbij o.a. de beheersing van de Rotterdamse cruciaal was. Scène-beschrijving: (tijdcodes niet correct) 00.01 Donker beeld, tijdens welke GESPROKEN uitleg over gebrek aan neutraliteit in Nederland gegeven wordt 03.21 Beeld : Kaart van Europa vergezeld van GESPROKEN uitleg over blokkade van Duitsland door Engeland en Frankrijk 03.29 Op de kaart worden Engeland, Rusland en Tsjecho-Slowakije als Duitsland omsingelende landen gearceerd 03.33 Evenals Polen 03.38 Het Derde Rijk geheel omringd door gearceerde landen 03.46 GESPROKEN uitleg van door Duitsland ondernomen acties ter zelfverdediging vergezelt beeld van inlijving van Bohemen en Moravie op de kaart 03.50 Door aanbrengen grijze arcering wordt Roemenie geneutraliseerd 03.53 Aanbrengen grijze arcering kenmerkt afsluiten Duits-Russisch vriendschapsverdrag in 1939 03.56 Oostelijke helft van Polen wordt gearceerd na bezetting door Rusland terwijl westelijke helft tengevolge van inlijving zelfde kleur wit als Duitsland krijgt 04.01 Grijze arcering kenmerkt het neutrale Scandinavie 04.05 Kaart van Nederland en Belgie met omringende landen 04.08 Pijl vanuit Engeland en pijl vanuit Frankrijk over Nederland en Belgie heen tegen Duitsland worden ingetekend 04.20 Op kaart noordwaartse verlenging door Belgie en Nederland van de Franse Maginotlinie tegenover de Duitse Westwall 04.29 Zwarte stippen voorstellend legereenheden aan de grenzen van Nederland en Belgie in situatie 1938 04.35 Alle stippen nu (1939) aan de grenzen met Duitsland 04.49 Viertal pijlen vanuit Duitsland, waarvan 2 over Nederland, 1 over Belgie en 1 over Luxemburg, duiden de voorgenomen opmarsroutes van de Duitse Wehrmacht aan 04.56 Onscherp beeld, straat met puin 05.01 Duits soldaat klimt uit dakraam van huis in Rotterdam 05.07 Duitse soldaten klimmen door een zolderraam naar binnen 05.11 Duitse soldaten bij een busstation (Autocarstation) 05.14 Formatie van 3 Heinkel 111 bommenwerpers in de lucht 05.19 Gezicht vanaf Willemsbrug over de Maas op brandende gebouwen aan de Boompjes 05.32 Gezicht vanaf de brug in de richting Waalhaven waar passagiersschip Statendam van de Holland-Amerika Lijn, afgemeerd aan de rederijkade, in brand staat 05.42 Heinkels 111 vliegen over brandende Statendam 05.50 Overzicht van de brandende gebouwen in Delfshaven 05.50 Gebouw van de Holland-Amerika Lijn 06.04 Brandende en rokende Statendam 06.06 EINDE deel 1 Deel 2 00.01 Gemotoriseerde Duitse eenheden trekken op over de as Venlo Moerdijk na inname van de Peel - Raamstelling 00.15 Zwaar met takken gecamoufleerde legervrachtwagens rijden door stad in Brabant 00.20 Colonne voor ijzeren ophaalbrug 00.25 Duitse trekken met mankracht zware houwitser over pontonbrug. Rupstrekker met houwitser op andere oever 00.37 Gemotoriseerde eenheden rijden over weg in Brabant 00.44 Door Nederlandse genie opgeblazen brug over de Rijn bij Rhenen 00.50 Vooruitgeschoven Duitse eenheden in motoren met zijspan 01.01 Die liggend op hun motoren in slaap gevallen zijn 01.07 Gemotoriseerde Duitse opmars wordt voortgezet op de morgen van 11 mei 1940, over een brug en 01.25 Over macadamweg in Noord-Brabant langs colonne vernietigde Nederlandse voertuigen w.o. autobus uit Eindhoven en vrachtauto uit Rotterdam (Noot 1: Achtergelaten door de overhaast westwaarts terugvloeiende Nederlandse troepen uit de Peel-Raamstelling) 02.02 Duitse colonne houdt halt, beeldenreeks van Duitse soldaten te voet opdringend langs de weg, een ondermijnd weiland overstekend 02.21 Duitse officier observeert voorterrein door zgn. schaarkijker, camerapen van het voorterrein 02.29 Duitse artilleristen vuren stuk veldgeschut af 02.36 Soldaat van stoottroepen loopt langs door beschieting zwaar beschadigd hoekpand 02.46 Krater in het wegdek waar auto op een landmijn is gelopen 02.54 Duitse sappeurs ruimen landmijnen op. 02.56 Brandend huis waarlangs Duitse colonne trekt 04.10 Hanomag halfrupstrekkers met zwaar veldgeschut 03.04 Duitse legervoertuigen rijden door verwoeste straten waar op de achtergrond een uitgeschakelde Franse tank staat 04.14 Gezicht op brandende havens in Rotterdam 03.12 Verwoeste door bomaanvallen en artilleriebeschieting getroffen huizen (noot 2: Dit type huizen komt in Nederland niet voor. Opnamen zijn in Belgie of Frankrijk gemaakt.), gefilmd vanaf wagen in langsrijdende SS-colonne 04.19 SS-er langs waterkant observeert branden aan overzijde 03.33 Gezicht op de Moerdijkbrug over het Hollands Diep, gezicht op de spoorbrug vanaf de verkeersbrug 03.44 Personeelsvoertuigen rijden van de SS-Leibstandarte 04.25 Duitse tank type Panzer II in straat in Rotterdam 'Adolf Hitler' tijdens opmars naar Rotterdam 04.35 Gevechtsbeelden gezien naar en vanaf de Koningsbrug 03.55 Waar horizon door rookwolken van branden verduisterd wordt 04.07 Officieren van pantserdivisie en gelande parachutisten 04.43 Duitse officier kijkt naar branden in de stad, in gesprek na de ontmoeting in Rotterdam-Zuid beeldenreeks van Duitse soldaten in stelling op daken van huizen op het Noordereiland 05.01 Nederlandse parlementair kapitein Backer gaat met witte vlag Duitse linie op het Noordereiland tegemoet 05.07 Kolonel P. Scharroo, garnizoenscommandant loopt met Nederlandse soldaat en een Duitse officier lopen over kade op het Noordereiland 05.11 Oberst von Choltitz, bevelhebber van de Duitse eenheid, loopt met Nederlandse officieren van het Korps Mariniers weg 05.16 Groepje soldaten bij pijlers aan zuidzijde Maasbruggen 05.20 Beeldenreeks van brandende gebouwen in Rotterdam gefilmd vanuit binnentrekkende Duitse colonne 05.36 Burgers lopen met bezittingen over straat. Links een Duitse legerfotograaf 05.41 Duitse stoottroep trekt over Willemsbrug 05.47 Beeldenreeks van de branden bij nacht in Rotterdam, met silhouetten van binnentrekkende Duitse soldaten 06.59 Beeldenreeks van de verwoestingen waarlangs mensen met fietsen en kinderwagens zich een weg banen 07.48 Luchtopnamen van het gebombardeerde hart van de stad gefilmd vanuit Duitse bommenwerper 08.35 Nederlandse opperofficieren gaan gebouw van lagere school te Rijsoord binnen 08.38 Nederlandse delegatie met OLZ gen. Winkelman overlegt met Duitse officier-tolk 08.42 Generaal Kuechler, bevelhebber der Duitse troepen met zijn staf tijdens capitulatiebespreking 08.45 Generaal Winkelman na afloop in gesprek met zijn staf 08.51 Bommenwerper Heinkel He 111 voor de start van een aanvalsvlucht naar Belgie. Start van een Kette van 3 Heinkels 09.09 Eskader Heinkels 111 in de lucht 09.11 Afwisselende beelden van het landschap met colonnes op de wegen, het eskader van de grond gezien, een schutter in de rugkoepel en luchtopname van de fortificaties bij Luik (noot 3: Het filmcommentaar spreekt over het fort Eben Emael. De beelden laten een gewoon 19de eeuws fort van de verdedigingswerken bij Luik zien. Het fort Eben Emael, voor die tijd zeer modern en met een goed geoefende bezetting uitgerust, werd door Duitse parachutisten, aangevoerd in zweefvliegtuigen, in een coup de main (Handstreich) veroverd.) 10.53 Vestingwerken met stalen driepoten als tankversperring 10.57 Door springladingen uitgeschakelde kazematten van het fort Eben-Emael 11.08 Duitse parachutisten inspecteren oude forten, loopgraven en kazematten van het veroverde fort 11.42 Duitse vlag waait boven de Citadel 11.45 EINDE

Duits nazi-bioscoopjournaal (“Ufa-Tonwoche”) van 22 mei 1940, waarin de Duitse aanval op België en Nederland belicht wordt. Unieke filmbeelden vanuit Duits perspectief over de meidagen van 1940 waarin Nederland werd bezet. De originele Duitse nazi-beschrijving uit mei 1940 van de film was als volgt: Voorgeschiedenis van de “Westfeldzuge” (Duitse benaming van de bezetting van Nederland, België en Luxemburg vanaf 10 mei 1940). De geallieerden wilden via België en Nederland het Roer-gebied binnenvallen en daarmee de Maginot-linie naar het Noorden versterken. Om dat te voorkomen beval de Führer op 10 mei 1940 de aanval op de Westelijke landen. De bezetting werd beschouwd als een “verdedigingsactie”, waarbij o.a. de beheersing van de Rotterdamse cruciaal was. Scène-beschrijving: (tijdcodes niet correct) 00.01 Donker beeld, tijdens welke GESPROKEN uitleg over gebrek aan neutraliteit in Nederland gegeven wordt 03.21 Beeld : Kaart van Europa vergezeld van GESPROKEN uitleg over blokkade van Duitsland door Engeland en Frankrijk 03.29 Op de kaart worden Engeland, Rusland en Tsjecho-Slowakije als Duitsland omsingelende landen gearceerd 03.33 Evenals Polen 03.38 Het Derde Rijk geheel omringd door gearceerde landen 03.46 GESPROKEN uitleg van door Duitsland ondernomen acties ter zelfverdediging vergezelt beeld van inlijving van Bohemen en Moravie op de kaart 03.50 Door aanbrengen grijze arcering wordt Roemenie geneutraliseerd 03.53 Aanbrengen grijze arcering kenmerkt afsluiten Duits-Russisch vriendschapsverdrag in 1939 03.56 Oostelijke helft van Polen wordt gearceerd na bezetting door Rusland terwijl westelijke helft tengevolge van inlijving zelfde kleur wit als Duitsland krijgt 04.01 Grijze arcering kenmerkt het neutrale Scandinavie 04.05 Kaart van Nederland en Belgie met omringende landen 04.08 Pijl vanuit Engeland en pijl vanuit Frankrijk over Nederland en Belgie heen tegen Duitsland worden ingetekend 04.20 Op kaart noordwaartse verlenging door Belgie en Nederland van de Franse Maginotlinie tegenover de Duitse Westwall 04.29 Zwarte stippen voorstellend legereenheden aan de grenzen van Nederland en Belgie in situatie 1938 04.35 Alle stippen nu (1939) aan de grenzen met Duitsland 04.49 Viertal pijlen vanuit Duitsland, waarvan 2 over Nederland, 1 over Belgie en 1 over Luxemburg, duiden de voorgenomen opmarsroutes van de Duitse Wehrmacht aan 04.56 Onscherp beeld, straat met puin 05.01 Duits soldaat klimt uit dakraam van huis in Rotterdam 05.07 Duitse soldaten klimmen door een zolderraam naar binnen 05.11 Duitse soldaten bij een busstation (Autocarstation) 05.14 Formatie van 3 Heinkel 111 bommenwerpers in de lucht 05.19 Gezicht vanaf Willemsbrug over de Maas op brandende gebouwen aan de Boompjes 05.32 Gezicht vanaf de brug in de richting Waalhaven waar passagiersschip Statendam van de Holland-Amerika Lijn, afgemeerd aan de rederijkade, in brand staat 05.42 Heinkels 111 vliegen over brandende Statendam 05.50 Overzicht van de brandende gebouwen in Delfshaven 05.50 Gebouw van de Holland-Amerika Lijn 06.04 Brandende en rokende Statendam 06.06 EINDE deel 1 Deel 2 00.01 Gemotoriseerde Duitse eenheden trekken op over de as Venlo Moerdijk na inname van de Peel - Raamstelling 00.15 Zwaar met takken gecamoufleerde legervrachtwagens rijden door stad in Brabant 00.20 Colonne voor ijzeren ophaalbrug 00.25 Duitse trekken met mankracht zware houwitser over pontonbrug. Rupstrekker met houwitser op andere oever 00.37 Gemotoriseerde eenheden rijden over weg in Brabant 00.44 Door Nederlandse genie opgeblazen brug over de Rijn bij Rhenen 00.50 Vooruitgeschoven Duitse eenheden in motoren met zijspan 01.01 Die liggend op hun motoren in slaap gevallen zijn 01.07 Gemotoriseerde Duitse opmars wordt voortgezet op de morgen van 11 mei 1940, over een brug en 01.25 Over macadamweg in Noord-Brabant langs colonne vernietigde Nederlandse voertuigen w.o. autobus uit Eindhoven en vrachtauto uit Rotterdam (Noot 1: Achtergelaten door de overhaast westwaarts terugvloeiende Nederlandse troepen uit de Peel-Raamstelling) 02.02 Duitse colonne houdt halt, beeldenreeks van Duitse soldaten te voet opdringend langs de weg, een ondermijnd weiland overstekend 02.21 Duitse officier observeert voorterrein door zgn. schaarkijker, camerapen van het voorterrein 02.29 Duitse artilleristen vuren stuk veldgeschut af 02.36 Soldaat van stoottroepen loopt langs door beschieting zwaar beschadigd hoekpand 02.46 Krater in het wegdek waar auto op een landmijn is gelopen 02.54 Duitse sappeurs ruimen landmijnen op. 02.56 Brandend huis waarlangs Duitse colonne trekt 04.10 Hanomag halfrupstrekkers met zwaar veldgeschut 03.04 Duitse legervoertuigen rijden door verwoeste straten waar op de achtergrond een uitgeschakelde Franse tank staat 04.14 Gezicht op brandende havens in Rotterdam 03.12 Verwoeste door bomaanvallen en artilleriebeschieting getroffen huizen (noot 2: Dit type huizen komt in Nederland niet voor. Opnamen zijn in Belgie of Frankrijk gemaakt.), gefilmd vanaf wagen in langsrijdende SS-colonne 04.19 SS-er langs waterkant observeert branden aan overzijde 03.33 Gezicht op de Moerdijkbrug over het Hollands Diep, gezicht op de spoorbrug vanaf de verkeersbrug 03.44 Personeelsvoertuigen rijden van de SS-Leibstandarte 04.25 Duitse tank type Panzer II in straat in Rotterdam 'Adolf Hitler' tijdens opmars naar Rotterdam 04.35 Gevechtsbeelden gezien naar en vanaf de Koningsbrug 03.55 Waar horizon door rookwolken van branden verduisterd wordt 04.07 Officieren van pantserdivisie en gelande parachutisten 04.43 Duitse officier kijkt naar branden in de stad, in gesprek na de ontmoeting in Rotterdam-Zuid beeldenreeks van Duitse soldaten in stelling op daken van huizen op het Noordereiland 05.01 Nederlandse parlementair kapitein Backer gaat met witte vlag Duitse linie op het Noordereiland tegemoet 05.07 Kolonel P. Scharroo, garnizoenscommandant loopt met Nederlandse soldaat en een Duitse officier lopen over kade op het Noordereiland 05.11 Oberst von Choltitz, bevelhebber van de Duitse eenheid, loopt met Nederlandse officieren van het Korps Mariniers weg 05.16 Groepje soldaten bij pijlers aan zuidzijde Maasbruggen 05.20 Beeldenreeks van brandende gebouwen in Rotterdam gefilmd vanuit binnentrekkende Duitse colonne 05.36 Burgers lopen met bezittingen over straat. Links een Duitse legerfotograaf 05.41 Duitse stoottroep trekt over Willemsbrug 05.47 Beeldenreeks van de branden bij nacht in Rotterdam, met silhouetten van binnentrekkende Duitse soldaten 06.59 Beeldenreeks van de verwoestingen waarlangs mensen met fietsen en kinderwagens zich een weg banen 07.48 Luchtopnamen van het gebombardeerde hart van de stad gefilmd vanuit Duitse bommenwerper 08.35 Nederlandse opperofficieren gaan gebouw van lagere school te Rijsoord binnen 08.38 Nederlandse delegatie met OLZ gen. Winkelman overlegt met Duitse officier-tolk 08.42 Generaal Kuechler, bevelhebber der Duitse troepen met zijn staf tijdens capitulatiebespreking 08.45 Generaal Winkelman na afloop in gesprek met zijn staf 08.51 Bommenwerper Heinkel He 111 voor de start van een aanvalsvlucht naar Belgie. Start van een Kette van 3 Heinkels 09.09 Eskader Heinkels 111 in de lucht 09.11 Afwisselende beelden van het landschap met colonnes op de wegen, het eskader van de grond gezien, een schutter in de rugkoepel en luchtopname van de fortificaties bij Luik (noot 3: Het filmcommentaar spreekt over het fort Eben Emael. De beelden laten een gewoon 19de eeuws fort van de verdedigingswerken bij Luik zien. Het fort Eben Emael, voor die tijd zeer modern en met een goed geoefende bezetting uitgerust, werd door Duitse parachutisten, aangevoerd in zweefvliegtuigen, in een coup de main (Handstreich) veroverd.) 10.53 Vestingwerken met stalen driepoten als tankversperring 10.57 Door springladingen uitgeschakelde kazematten van het fort Eben-Emael 11.08 Duitse parachutisten inspecteren oude forten, loopgraven en kazematten van het veroverde fort 11.42 Duitse vlag waait boven de Citadel 11.45 EINDE