Alles
Sartre's stuk De Duivel en God is voor het eerst gespeeld in 1951. Het is slechts één keer in Nederland op de planken te zien geweest, door Toneelgroep Theater in 1960. Het stuk duurt bij integrale uitvoering zo'n vier uur, telt 43 scènes op tien verschillende locaties met ongeveer vijftig personages. Het is even onspeelbaar als fascinerend. De Duivel en God is een bijtend verslag van een wereld waarin onder het mom van Goed en Kwaad alleen eigenbelang geldt als motief voor alle handelen. Het stuk biedt weinig hoop, maar toch is het niet cynisch. Eigenbelang wordt hier nog gezien als een gebrek en nog niet als een ideologie op zichzelf. Hier schrijft niet een schrijver die tweehonderd pagina's lang een van tevoren bekende stelling onderbouwt, maar een schrijver die vier uur dramatijd lang in alle hoeken en gaten van de menselijke geest en de menselijke relaties zoekt naar zijn eigen ongelijk. Het stuk speelt in en om Worms, in de tijd van de boerenopstanden en de opkomst van de Lutheraanse Reformatie. Een strijd met de economie als inzet, om onder het feodale juk van de adel uit te komen; een strijd met de godsdienst als inzet, om onder het dogmatische juk van Rome uit te komen. Sartre zag de verbinding tussen die twee en trok de lijn door naar het Europa van na W.O.II: vrijheid betekent verantwoordelijkheid. Juist in de dubbele vrijheidsstrijd die in dit stuk wordt beschreven om vrijheid van graan en vrijheid van denken blijkt het begrip vrijheid al snel verkeerd geïnterpreteerd te worden: als eigenbelang, ieder voor zich. Protagonist Goetz speelt een sleutelrol in het conflict tussen boeren, adel en kerk. Hij kiest geen partij. Hij wil zijn eigen vrijheid bewijzen door steeds dat te doen wat God en de mens verboden hebben. Waar leidt dat toe? Peter te Nuyl leest dit stuk niet louter als een cynische autopsie van de menselijke geest. Hij leest in dit stuk een roep om bezinning. Dit stuk vraagt van de lezer/toeschouwer/luisteraar dat hij of zij zich rekenschap geeft van de verantwoordelijkheid die de vrijheid met zich meebrengt. Het is een stuk tegen de decadentie, tegen de esthetiek als vlucht, tegen de arrogantie. In die zin is het stuk juist een schreeuw om een God, een dwingend De profundis .... Op 29 januari 1996 werd De Duivel en God als live hoorspel gespeeld en uitgezonden, voor publiek, vanuit Studio Amstel. Van die uitzending, de opname van de try-out en de opgepoetste muziekopnames heeft Peter te Nuyl nu, speciaal voor Woord.nl een hermontage gemaakt. Productie: NPS, VPRO, HUMAN. Vertaling: Maurits Mok. Muziek: Huub Kerstens. Met: Evert de Jager, Hans Hoes, Catherine ten Bruggencate, Dick van der Toorn, Gusta Gerritsen, Peter Oosthoek, Krijn ter Braak, Elsje de Wijn, Kitty Courbois, Han Römer, Fred Vaassen, Luk van Mello, Alexander van Heteren, Stan Ras, Rense Westra, Cees Geel, Walter Crommelin, Arend Jan Heerma van Voss, Rick Nicolet, Jim Berghout, Guusje van Tilborgh, Tjitske de Boer, Marcel Rooyaards, Hilbert Dijkstra en Rob Fruithof. Techniek: Leo Knikman. Geluidsvormgeving en regie: Peter te Nuyl nl
Sartre's stuk De Duivel en God is voor het eerst gespeeld in 1951. Het is slechts één keer in Nederland op de planken te zien geweest, door Toneelgroep Theater in 1960. Het stuk duurt bij integrale uitvoering zo'n vier uur, telt 43 scènes op tien verschillende locaties met ongeveer vijftig personages. Het is even onspeelbaar als fascinerend. De Duivel en God is een bijtend verslag van een wereld waarin onder het mom van Goed en Kwaad alleen eigenbelang geldt als motief voor alle handelen. Het stuk biedt weinig hoop, maar toch is het niet cynisch. Eigenbelang wordt hier nog gezien als een gebrek en nog niet als een ideologie op zichzelf. Hier schrijft niet een schrijver die tweehonderd pagina's lang een van tevoren bekende stelling onderbouwt, maar een schrijver die vier uur dramatijd lang in alle hoeken en gaten van de menselijke geest en de menselijke relaties zoekt naar zijn eigen ongelijk. Het stuk speelt in en om Worms, in de tijd van de boerenopstanden en de opkomst van de Lutheraanse Reformatie. Een strijd met de economie als inzet, om onder het feodale juk van de adel uit te komen; een strijd met de godsdienst als inzet, om onder het dogmatische juk van Rome uit te komen. Sartre zag de verbinding tussen die twee en trok de lijn door naar het Europa van na W.O.II: vrijheid betekent verantwoordelijkheid. Juist in de dubbele vrijheidsstrijd die in dit stuk wordt beschreven om vrijheid van graan en vrijheid van denken blijkt het begrip vrijheid al snel verkeerd geïnterpreteerd te worden: als eigenbelang, ieder voor zich. Protagonist Goetz speelt een sleutelrol in het conflict tussen boeren, adel en kerk. Hij kiest geen partij. Hij wil zijn eigen vrijheid bewijzen door steeds dat te doen wat God en de mens verboden hebben. Waar leidt dat toe? Peter te Nuyl leest dit stuk niet louter als een cynische autopsie van de menselijke geest. Hij leest in dit stuk een roep om bezinning. Dit stuk vraagt van de lezer/toeschouwer/luisteraar dat hij of zij zich rekenschap geeft van de verantwoordelijkheid die de vrijheid met zich meebrengt. Het is een stuk tegen de decadentie, tegen de esthetiek als vlucht, tegen de arrogantie. In die zin is het stuk juist een schreeuw om een God, een dwingend De profundis .... Op 29 januari 1996 werd De Duivel en God als live hoorspel gespeeld en uitgezonden, voor publiek, vanuit Studio Amstel. Van die uitzending, de opname van de try-out en de opgepoetste muziekopnames heeft Peter te Nuyl nu, speciaal voor Woord.nl een hermontage gemaakt. Productie: NPS, VPRO, HUMAN. Vertaling: Maurits Mok. Muziek: Huub Kerstens. Met: Evert de Jager, Hans Hoes, Catherine ten Bruggencate, Dick van der Toorn, Gusta Gerritsen, Peter Oosthoek, Krijn ter Braak, Elsje de Wijn, Kitty Courbois, Han Römer, Fred Vaassen, Luk van Mello, Alexander van Heteren, Stan Ras, Rense Westra, Cees Geel, Walter Crommelin, Arend Jan Heerma van Voss, Rick Nicolet, Jim Berghout, Guusje van Tilborgh, Tjitske de Boer, Marcel Rooyaards, Hilbert Dijkstra en Rob Fruithof. Techniek: Leo Knikman. Geluidsvormgeving en regie: Peter te Nuyl nl