Alles
Journalistiek speurwerk naar opmerkelijke achtergronden bij het nieuws, of zaken die nieuws zouden moeten zijn. Met dat motto maakt de redactie van Argos al meer dan 20 jaar onderzoeksjournalistieke radio-uitzendingen.nl
De Europese Commissie beslist binnenkort of chocolade nog wel voor 100% uit cacao moet bestaan. Er staan grote belangen op het spel, niet alleen voor de Derde Wereldlanden maar ook voor de Amsterdamse haven. Amsterdam is de grootste cacaohaven ter wereld. Maar als het aan de chocoladefabrikanten ligt, zal cacaoboter in de toekomst vervangen worden door andere vetten. Het Ministerie van Economische Zaken en Ontwikkelingssamenwerking kunnen het niet eens worden over het Nederlands standpunt. De Ministerraad moet volgende week tussenbeide moet komen. Spreker: Dirk de Bruin, adjunct direkteur Westport Terminal. ----- Draaiboek Cacao/Chocola. Cor + Tune. Kopfragment: B.1.= DEKOR Maartje van Putten koopt chocola. in: Avez-vous uit: vraiment chocolat --0.03-- (0.36) TEKST 1 (over voorgaande dekor) Brussel. Vorige week vrijdagmiddag. De hal van het Europese parlement. De Nederlandse socialistische afgevaardigde Maartje van Putten schaft tussen twee vergaderingen door een ons van de befaamde Brusselse pralines aan. Is het echte chocolade, dus gemaakt van zuivere cacao? Het is professionele belangstelling. Als het aan de chocoladefabrikanten ligt zal de cacaoboter in chocola in toekomst gedeeltelijk vervangen worden door andere vetten. De Europese Commissie beslist binnenkort of de Europese-richtlijn die dit nu verbiedt, moet wijken. Een nieuwe richtlijn zou om te beginnen 5% cacao vervangende vetten toestaan. In Nederland kunnen het ministerie van Economische Zaken en Ontwikkelingssamenwerking het niet eens worden over het Nederlandse standpunt. De zaak is zo hoog opgelopen dat de ministerraad volgende week tussenbeide zal komen, zo hoorden wij uit betrouwbare bron. Volgens Europarlementariër Maartje van Putten heeft de cacao-oorlog veel grotere gevolgen, ook voor Nederland, dan men op het eerste gezicht zou vermoeden. A.2. Maartje van Putten in: wat is voor ons chocola uit: en dat staat onder druk. 1.22 MUZIEKBRUG. B.3.Dik de Bruin, adjunct directeur Westport terminal. in: Dit is cacao uit Ivoorkust uit: zonder die cacao.---10--- 1.30 Tekst 2 Dik de Bruin van Westport Terminal in de Amsterdamse Vlothaven. Amsterdam is de belangrijkste cacaohaven ter wereld. Ruim duizend mensen werken in de cacao-overslag: Stuwadoors, kraandrijvers, controleurs, medewerkers van veembedrijven. In de cacao verwerkende industrie, vooral in de Zaanstreek, werken nog eens duizenden mensen. Niet alleen in Nederland maar ook in de cacao producerende landen zal de wijziging van de Europese regelgeving hard aankomen. Brazilië, Ivoorkust en Ghana zijn de grootste cacaoproducenten ter wereld. B.2. Ambassadeur Alex Abankwa, ambassadeur van Ghana. in: (eng) Coco uit: outside off the country.(na 0.36 telefoniste)--0.27-- 0.36 tekst 3 (over voorafgaande staart) De cacao is belangrijk voor Ghana. Het levert het land meer dan 65 procent van de inkomsten uit de export op. Cacao geeft werk aan miljoenen Ghanezen. Het is de pijler onder onze economie, vertelt ambassadeur Alex Abankwa van Ghana. Hij resideert in een sjieke buitenwijk van Brussel. Aan de muur het onvermijdelijke portret van de president, Jerry Rawlings, gekleed in een traditioneel, felgekleurd Afrikaans kostuum. Wij produceren de beste cacao, zegt Abankwa trots. A.3.Ambassadeur Alex Abankwa, ambassadeur van Ghana. in: --15--- In Ghana (De hele economie zal ontregeld raken.) uit: is intact te laten. 2.35 tekst 4 Vorige week kreeg de Europese Commissie hoog bezoek uit Ivoorkust. Minister-President Daniel Kablan Duncan sprak persoonlijk met de voorzitter van de Europese Commissie Jaques Delors over de problemen met de cacao. En de afgelopen maanden zijn alle ambassadeurs van de EG-landen ontboden bij de minister van buitenlandse zaken in de Ghanese hoofdstad Accra. De cacao-producerende kunnen niet veel meer doen dan hun bezorgdheid uitten. Ze zijn met handen en voeten gebonden aan de cacao-verwerkende industrie in het Westen en kunnen een machtig handelsblok als de Europese Gemeenschap dus op geen enkele manier onder druk zetten. MUZIEKBRUG Vorige week vrijdag, half een 's middags. Na de Ghanese ambassadeur gaan de verslaggevers naar de Nederlandse ambassade aan de Avenue Herrmann Debroux (spreek uit debrou) in Brussel. Hier geen versleten banken en verschoten gordijnen, maar een gloednieuwe glimmende entree met felblauwe design-zitjes. Landbouwattaché Leo Hagendoorn staat ongeduldig te wachten. De diplomaat heeft eigenlijk geen tijd, want hij moet naar een lunchafspraak. Bovendien lijkt het hem beter om het interview later op te nemen omdat Nederland nog geen standpunt heeft ingenomen over de chocolade richtlijn. Hij vertelt dat er een vergadering over is belegd in Den Haag. Ze mogen hem met de auto naar zijn lunchafspraak rijden. Zo komt het toch nog tot een kort interview. A.4. Leo Haagendoorn, landbouw-attache. in: Meneer Haagendoorn (schijnheilige opstelling Europese unie.) 2.10 in: uit: een beetje eng.----35----- 3.15 tekst 5 Op neutrale toon schetst diplomaat Hagendoorn het cynisme van de internationale handelspolitiek. Unctad verdrag of niet, uiteindelijk bepalen de handelsbelangen de praktijk. We pakken het in februari tussen de Westerse- en Derde Wereld landen afgesloten verdrag er nog even bij. NB 886630.1. Chris Artikel 32 Verbruik 1. Alle leden doen het nodige om alle uitvoerbare maatregelen te nemen die nodig kunnen zijn om de toename van het cacaoverbruik in hun eigen land te stimuleren. Artikel 33 Vervangingsmiddelen voor cacao 1. De leden erkennen dat het gebruik van vervangingsmiddelen de toename van het cacaoverbruik ongunstig kan beïnvloeden. 0.24 B.6. vervolg Hagendoorn in auto. in: De Nederlandse regering is intern uit: in de naar ons oordeel gewenste richting. 1.07. NA 214191. MICHIEL VAN DER VEN o = Aldus landbouwattache 2.10 in: Aldus landbouwattache (LET OP, 2e begin) 2.58 uit: dat is correct 3.17 in: er is op dit moment 3.18 uit: geen Nederlands standpunt 3.55 in: we hebben uit vrij betrouwbare 4.45 uit: gebeurt 4.54 in: maar we hebben 5.50 uit: met uw analyse 6.25 in: het standpunt 8.12 uit: het Europese parlement. 4.24 B.4.ontmoeting tussen Maartje en cacao-werker Ton Klitsie in de hal in: het is vol in de hal vandaag uit: laten we daar ook nog eventjes naar gaan luisteren.--15-- 4.05 MUZIEKBRUG (Braziliaans cacao-nummer.) A.5. Reportage Fieneke in Brazilië in: //We lopen of liever ik struikel meer uit: lampionnen zijn aangestoken in dit bos--- 0.49 (Braziliaans cacao-nummer.) tekst 6 Brazilië, mei 1989. Op een cacao-congres ontmoeten cacaoboeren uit de Derde Wereld werknemers uit Westerse chocoladefabrieken elkaar. VPRO-verslaggeefster Fieneke Diamand loopt met Nederlandse vakbondsleden door een cacaoplantage. De vakbondsleden willen cacao kopen rechtstreeks van de cacaoboeren. Op die manier krijgen de boeren meer geld voor hun bonen. De reis gaat verder. Licht tropisch regenwoud, afgewisseld door kleine cacaoplantages, maniok en ananas-aanplant. Heuvel op heuvel af. En dan verscholen in een dal, een lemen huisje. Blikkerende pannen in de zon, binnen één tafel en één bank. De vloer van aangestampte aarde is smetteloos. Er schuifelt een oude man voorzichtig op het gezelschap af. Hij is vel over been. Al zes maanden heeft hij griep. Hij kijkt de Nederlandse delegatie vertwijfeld aan als hij de ongelovige blikken ziet. Zes maanden is wel erg lang voor griep. Ze besluiten spontaan dat hier de eerste kilo cacaobonen moet worden gekocht. B.5. vervolg repo Fien. in: gaat mijnheer akkoord met een prijs uit: is veel gezonder. 1.58 (Braziliaans cacao-nummer.) tekst 7 Brazilië bijna vijf jaar geleden. Toen werd de cacao nog altijd via tussenhandelaren opgekocht. De Nederlandse vakbondsleden die we zojuist hoorden, kochten eigenlijk als eersten rechtstreeks van een boer. Meneer Beekman, u bent directeur van de Max Havelaar Stichting, vooral bekend van de koffie die U op een eerlijke manier koopt in de Derde Wereld. Uw ideële organisatie is houdt zich tegenwoordig ook met cacao bezig. Maar is er in het algemeen nou iets veranderd aan de positie van de cacaoboeren in de Derde Wereld? NA 214191 11.10 in: nee, absoluut niet 12.45 uit: lukt dat niet 13.18 in: En dus 13.48 uit: of niet overleven. 2.05 tekst 8 Goed, voordat we verder praten nog even terug naar het Europarlement. Brussel. Behalve de leden van de ondernemingsraad van het cacao-verwerkende bedrijf Gerkens, heeft Europarlementariër Maartje van Putten ook Paul Elshof voor de bijeenkomst uitgenodigd. Elshof heeft voor de Nederlandse Ontwikkelingsorganisatie SNV een kritisch onderzoek gedaan naar de vervangers van cacaoboter. A.6. Paul Elshof, SOMO. in: /Twee bedrijven 0.27in: muziektoon ertussen zetten. LW: substituten maken. uit: 20.00, 30.000 kan. 2.15 NA 214191 17.12 in: Paul Elshof 17.41 uit: beetje erg extreem 19.20 in: De chocolade industrie 20.30 uit: namaak. 22.47 in: Ja, dat is een moeilijk te 23.25 uit: fax gestuurd. 2.17 NB 88630.2. REACTIE UNILEVER. (CRIS.) in: 14 april 1994. Van Unilever uit: met vriendelijke groet. 1.10 totaal aan fragmenten 21.00. NA 214191 Discussie 24.38 in: Mijnheer Meershoek, U bent er nog? 25.14 uit: bezig is bij die proeffabriek 0.24 25.30 in: Ik begrijp het mijnheer Meershoek 27.05 uit: daglicht te staan 1.35 28.15 in: De chocolade-industrie 29.45 uit: dat is drastisch veel 1.30 29.54 in: Als.... wegvalt 30.10 uit: aan het woord komen 0.16 32.40 in: Men stelt het in deze uitzending 32.47 uit: naar de verdommenis gaan 0.07 33.35 in: Het is dus niet omwille van de 33.41 uit: aantal landen 0.06 33.49 in: er zijn een aantal industrieën 34.01 uit: allemaal willen doen 0.12 35.01 in: De bedoeling is Extra knip vlak na eerste zin: voorzitter vervangen door directeur 37.47 uit: dat is toch te gek 2.46 NB 99879 Vervolg discussie 6.53 in: /Als het toch eens positief 7.54 uit: dat kan toch absoluut niet 1.00 10.48 in: Of je nu een multinational bent 10.54 uit: ben je afhankelijk 0.06 11.41 in: Op dit moment 13.24 uit: handelsovereenkomst 1.44 tekst 9 (Slottekst + afkondiging) De nieuwe Europese richtlijn is niet alleen bij de ministerraad onderwerp van discussie. Ook de Nederlandse Ontwikkelingsorganisatie SNV maakt zich zorgen. Grote zorgen. Vandaar dat zij op 11 mei een actie starten. Cacaoboeren ....... En de onderzoeker Paul Elshof die u eerder in deze uitzending hoorde, zal daar zijn onderzoek presenteren. Tot zover Argos deze week. Aan deze uitzending werkten mee, Irene Houthuijs, Harm Botje, Gerard Legebeke, Fieneke Diamand en Hans Simonse. .............................. nl