Dreigende vogelpest kan nog vervelend worden

Door de Europese staten is besloten dat een aantal maatregel van kracht blijven om te voorkomen dat het vogelgriepvirus een kans krijgt om binnen Europa toe te slaan.
Voor onze postduiven en dus ook voor onze hobby heeft dat een aantal consequenties die niet erg plezierig zijn. Zo blijven in ieder geval ontheffingen nodig voor tentoonstellingen en wedvluchten tot 1 juni. De afzonderlijke landen kunnen zelf voor een andere (eerdere) datum kiezen waarop deze maatregel afloopt. De regeling blijft nu nog van kracht vanwege de risico’s die voortvloeien uit contacten met vogels en pluimvee uit besmette landen. De contacten die onze duiven hebben met vogels en pluimvee uit besmette landen is natuurlijk verwaarloosbaar. Toch blijft de postduif tot op dit moment onder deze regeling vallen.

Ook de ophokplicht voor pluimvee in de hoogrisicogebieden blijft tot 1 januari van kracht terwijl deze regeling al is ingegaan op 24 oktober van dit jaar. Eind december zal bezien worden of de afschermplicht daadwerkelijk per 1 januari kan vervallen of dat verlenging noodzakelijk wordt geacht. De piek van de vogeltrek is op 15 december achter de rug vandaar dat de regeling mogelijk per 1 januari zal vervallen. Er wordt nu onderzocht of er aanleiding is in het voorjaar opnieuw een afschermplicht in te stellen in verband met de voorjaarstrek. De regels gelden voor:

• hoenderachtigen (Galliformes): kippen, kalkoenen, kwartels, parelhoenders, patrijzen, pauwen, grootpoothoenders en hokko's en sierpluimvee
• eenden, ganzen en zwanen (Anatidae)
• voor consumptie gehouden duiven (vleesduiven, Columba livia).

Uit deze maatregelen mag wel blijken dat de aanpak van dreigende vogelgriep niet ieder jaar op deze wijze door kan gaan. Het kan immers niet zo zijn dat gezelschapsdieren, waaronder dieren die vaak aangewezen zijn op water, van oktober tot juni lange periodes in binnenverblijven, die daar heel vaak niet geschikt voor zijn, moeten worden gehouden . Dit geeft vele welzijnsproblemen en de maatregel moet dus geschetst worden als een noodmaatregel en niet als een normale preventieve regeling. Waarschijnlijk zal dat ook wel worden ingezien en mede daardoor zullen preventieve entingen zonder meer dichterbij komen. In de nieuwe Vogelpestrichtlijn wordt het al mogelijk gemaakt preventief te enten bij bedreigingen van vogelgriep. Nu de nieuwe richtlijn in de fase van besluitvorming komt zal deze discussie snel losbarsten. Minister Veerman heeft al diverse keren te kennen gegeven dat hij voorstander is van preventieve vaccinatie als instrument tegen de vogelgriep.
Hoewel er nog maar weinig Europese landen zijn die de postduif onder het pluimvee scharen, zijn in bijna alle landen beperkende maatregelen van kracht voor de postduif. In Nederland heeft de overheid gemeend voorzichtig met de postduif te moeten omgaan omdat er in één enkel onderzoek aanwijzingen gevonden zouden zijn dat de postduif niet helemaal ongevoelig zou zijn voor de vogelgriep en dan wel voor de zogenaamde hoog pathogene variant H5N1. Overtuigende onderzoeken zijn er niet, maar de overheid neemt het zekere voor het onzekere. Dat ook de overheid twijfels heeft blijkt wel uit het feit dat de duiven gewoon rond mogen vliegen en er slechts voor tentoonstellingen en wedvluchten ontheffingen gegeven moeten worden. Met het oog op het voorjaar is het van belang dat de voor de postduif geldende maatregelen verdwijnen.
Bestuur NPO werkt reeds enkele weken met wat een “crisisteam” kan worden genoemd. In het team werken naast de bestuursleden NPO ook de voorzitter van de WOWD, Leo van der Waart, de veterinair adviseur, Hans van der Sluis en de veterinair Henk de Weerd die namens Nederland in de veterinaire commissie FCI zitting heeft. Er zijn intensieve contacten met de West Europese Confederatie van Postduivenhouders (WECvP), de Commissie Europa van de FCI en het Platform Verantwoord Huisdierenbezit, een Nederlandse stichting waarin ook de NPO functioneert. Een belangrijke rol in de informatievoorziening speelt de adviseur van de WECvP en de Commissie Europa van de FCI, de heer Stef Swinnen uit België terwijl Leo van der Waart van de WOWD vooral zorg draagt voor de wetenschappelijke inbreng.

Naast contacten met het eigen ministerie zal het toch vooral een gezamenlijke aanpak van de Europese landen moeten zijn om in het voorjaar zonder problemen of ontheffingen te kunnen vliegen. Het heeft immers maar beperkt zin om in Nederland wel te mogen vliegen terwijl bijvoorbeeld België en Frankrijk de grenzen sluiten. Een Europese aanpak is daarom van belang.
Op 13 december aanstaande komt in Brussel de Veterinaire Commissie in vergadering bijeen. Zij zullen bezien op welke wijze de diverse Europese overheden het best benaderd kunnen worden. Daarbij moet bedacht worden dat de maatregelen voor de postduif in alle landen weer anders is. In Duitsland kent men bijvoorbeeld geen beperkingen terwijl in Hongarije onder omstandigheden postduiven geruimd dreigen te worden. De zitting van de Veterinaire Commissie vindt in de voormiddag plaats en op de middag is er een vergadering van de Europese Commissie FCI die zich over het gelijke thema zullen buigen.

Op woensdag 30 november is er een zitting van het Europese Parlement waarin onder meer de nieuwe Vogelpestrichtlijn op de agenda staat. Deze richtlijn is voor de postduif zeker positief te noemen. Er is zelfs een mogelijkheid opgenomen dat postduiven tijdens een uitbraak aan wedvluchten kunnen deelnemen. Een ontheffing om dan te kunnen vliegen kan na een risicoanalyse worden afgegeven. De richtlijn is reeds in diverse commissies behandeld en geen enkele commissie heeft op dit punt wijzigingsvoorstellen ingediend. Dat is in ieder geval als positief te kenschetsen. Met deze nieuwe richtlijn in de hand moet het straks gemakkelijker zijn om de overheden te benaderen.

Wij zullen u van de ontwikkelingen op de hoogte blijven houden.

Bureau NPO